السيد محمد حسين الطهراني
237
نگرشى بر مقاله بسط و قبض تئوريك شريعت دكتر عبد الكريم سروش (فارسى)
بنابراين ، نزوعشان شروع در حركت و نزول است به سوى هدف و مقصود كه با شدّت و جدّيّت تحقّق ميپذيرد ، و نَشْطشان خروجشان است از آن موقف ، همچنانكه سَبْحشان عبارت است از سرعت بعد از خروج كه به دنبالش سبقت در انجام امر و بالاخره تدبير آنست به اذن و اجازه حقّ تعالى . و عليهذا اين آيات پنجگانه ، سوگند حضرت حقّ است به صفات مختلفى كه ملائكه بدانها متلبّس ميشوند براى تدبير امرى از امور اين عالم مشهود ، از وقتى كه از جاى خود ميخواهند نازل شوند تا پايان امر تدبير . و از آنكه تدبير را در آيه مطلق ذكر كرده است و مقيّد به چيزى ننموده ، بدست ميآيد كه مراد ، تمام اقسام تدبيرات اين جهان است . و أَمْراً * يا تميز است و يا مفعول براى مدبّرات ، يعنى ملائكه مدبّره تدبير مينمايند از جهت امر ، و يا امر را ؛ و مطلق تدبير ، شأن مطلق فرشتگان است . و بنابراين ، مراد از فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً بايد مطلق فرشتگان بوده باشند . و اشكالى در تعبير از ملائكه با صيغه تأنيث ( كه فرموده است : وَ النَّازِعاتِ ) نيست ، زيرا موصوف آن ، عنوان جماعت است و تأنيث آن لفظى است . و ممكن است به اعتبار روح باشد كه ملائكه با آن نازل ميشوند ؛ چنان كه گويد : يُنَزِّلُ الْمَلائِكَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ « 1 » « خداوند فرشتگان خود راى بواسطه و يا با روح كه از امر اوست ، بر هر كدام از بندگانش كه بخواهد نازل مينما يد » . و نيز ميگويد : يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ لِيُنْذِرَ يَوْمَ التَّلاقِ . « 2 »
--> ( 1 ) صدر آيه 2 ، از سوره 16 : النّحل ( 2 ) ذيل آيه 15 ، از سوره 40 : المؤمن