يا بعد از جعل قانون قصاص و مسلّميّت آن در ميان مردم ، آن حضرت خواسته است در تحميد و تمجيد از عفو و گذشت ، و إصرار بر إعمال صفت إغماض و كرامت أخلاقى ، بطور مبالغه مردم را تهييج بر عفو و إغماض كند . و إلّا در صورت فرض عدم جعل قانون قصاص ، و إلزام مردم را بدين نهج از عفو نتيجه آن مىشود كه : نه تنها خصوص اين دستور در ميان مجتمعات پا نمىگيرد ، و كسى عملا زير بار آن نمىرود ؛ بلكه قصد انتقام ، و شدّت سركوبى ، و تعدّى و خون‌ريزى مسيحيان را به حدّى مىرساند ، كه يك نمونهء آن در جنگ‌هاى صليبى ، و نمونه ديگرش در جنگ‌هاى بين المللى ، رخ نشان داد ؛ و قساوت و بىرحمى آنان ، صفحات تاريخ مسيحيان را ظلمانى نمود . ويل دورانت مىگويد : إسلام نگفت كه : بدى را به نيكى پاداش دهند « هر كه به شما تعدّى كند مانند آن تعدىاى كه بشما مىكند به او تعدّى كنيد » ( سورهء بقره آيهء 194 ) « 1 » « و هر كه از پى ستم ديدن انتقام گيرد ، راه تعرّضى بر عليه آنها نيست » ( سورهء شورى آيهء 41 ) « 2 » اين أخلاقى است كه شايسته مردان است ؛ درست مانند آنچه در عهد قديم آمده است ؛ و فضائل مردانه را تأييد مىكند ؛ چنان كه مسيحيّت فضائل زنانه را تاييد مىكند . در همهء تاريخ ، دينى جز اسلام پيوسته پيروان خود را به نيرومند بودن دعوت نكرد ؛ و هيچ دين ديگرى در اين زمينه مانند إسلام موفق نبوده است « 3 » .

--> ( 1 ) الشَّهْرُ الْحَرامُ بِالشَّهْرِ الْحَرامِ ؛ وَ الْحُرُماتُ قِصاصٌ ، فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَيْكُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ . ( 2 ) وَ جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها فَمَنْ عَفا وَ أَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ لا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ . و پاداش بدى كردن ، بدى كردنى است همانند آن . و اگر كسى از پاداش بدى درگذرد و صرف نظر نمايد و صلح و آشتى را إعمال كند ، پاداش و مزد وى با خداست . و حقّا او ستمگران را دوست ندارد . ( 3 ) تاريخ تمّدن ، عصر ايمان ، ترجمهء أبو القاسم پاينده ، ج 11 ، فصل نهم ، قرآن و اخلاق ، ص 51 .