گردند ؛ و اجتماعى صالح بر أساس تعاليم قرآن ، نه بر أساس أوهام شخصى و افكار جاهلى بوجود آورند . [ لطائف و ظرائف نكات در تفسير آيهء : وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ ] لزوم احترام و بزرگداشت پدر و مادر ، در إسلام بقدرى است كه : قرآن كريم در صورت مشرك بودن آنها نيز احترام و تجليل از آنها و همنشينى نيكو ، و مصاحبت حسنه با آنها را در امور دنيوى لازم شمرده است ؛ با وجود آنكه متابعت از شرك ، و اطاعت از آنها را در مسائل ضدّ دينى ، و تحريم حلال ، و تحليل حرام ، ممنوع كرده ؛ و راه پيروى را به كلّى بسته است . وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْناً عَلى وَهْنٍ وَ فِصالُهُ فِي عامَيْنِ أَنِ اشْكُرْ لِي وَ لِوالِدَيْكَ إِلَيَّ الْمَصِيرُ - وَ إِنْ جاهَداكَ عَلى أَنْ تُشْرِكَ بِي ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما وَ صاحِبْهُما فِي الدُّنْيا مَعْرُوفاً وَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ . « 1 » ( و ما به انسان دربارهء پدر و مادرش سفارش كرديم ، درحالىكه مادرش بار او را در رحم برداشت ، و هر روز دچار رنجى و ناتوانىاى مىشد ، تا رنجى و ناتوانى ديگر پيدا شود . و مدّت باردارى ، و شير دادن او مجموعا دو سال طول كشيد : سفارش ما اين بود كه شكر و سپاس حقّ مرا ( كه خداى تو هستم بجاى آور ! ) و شكر و سپاس حقّ پدرت و مادرت را بجاى آور ، و بازگشت‌ها به سوى من است . و اگر پدر و مادرت تو را به زور و جبر وادار نمايند كه : بدون علم و اطّلاع و در آنچه بدان بصيرت ندارى به من شرك بياورى ؛ از آنها اطاعت مكن ؛ و ليكن در امور دنيويّه ( و معاشرت ، و نشست ، و برخاست ، و خنده بر روى آنها ، و دستگيرى و اعانت و غيرها ) به طريق پسنديده ، و شناخته‌شده با آنها مصاحبت و همنشينى كن ؛ و پيروى از راه و روش كسى كه به سوى من بازگشت نموده ؛ و با انابه و رجوع خود ، راه تقرّب را مىپيمايد ؛ و سپس بازگشت همهء شما به سوى من

--> ( 1 ) آيهء 14 و 15 ، از سورهء 31 : لقمان .