[ مقصد سالك و مراتب آن ] امّا معرفت مقصد كه اشاره به آن شده به قوله ظهرت ينابيع الحكمة من قلبه ، مىگوئيم كه : مقصد عالم حيات ابديّه است كه به لسانى آن را « بقاء به معبود » خوانند . و ظهور عيون حكمت كه علوم حقيقيّه هستند اشاره به آن است . چه علوم حقيقيّه و معارف حقّه روزى نفوس قدسيّه است كه از جانب ربّ ايشان به ايشان مىرسد ، و رزق الهى از براى احياء ابدى است . بل أحياء عند ربّهم يرزقون . و وصول به اين عالم جامع مراتب كماليّهء غير محصوره است كه از آن جمله حصول تجرّد كامل به قدر استعداد امكانى بوده باشد « 1 » چه ماديّت با حيات ابدى مجتمع

--> ( 1 ) اين تعليل ( چه ماديّت الخ ) راجع به جملهء قبل يعنى به قدر استعداد امكانى نيست ، بلكه راجع است به مطلب سابق و آن اينكه رزق الهى براى نفوس قدسيّه و احياء ابدى است . و حاصل مطلب آنكه بدن فاسد مىشود ولى وجه او كه مظهر اوست باقى مىماند . بنا بر اين اگر نفس انسان در سير خود به مظاهر اسماء و صفات الهى برسد ، و مظهر انوار الهى گردد ، از جملهء « أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ » خواهد شد . و روزى آن همان علوم و معارف حقيقيّه است و به او خواهد رسيد . و بايد دانست كه حصول تجرّد به قدر استعداد امكانى است . يعنى اگر سالك در عالم لاهوت وارد شود ، و اگر فناء در جميع اسماء