فهم ايجاب مىكند كه داراى حشر و معاد باشند ؛ بلكه جملهء أُمَمٌ أَمْثالُكُمْ دلالت بر بسيارى از معانى دارد كه هر چند ما به آنها به ديدهء حقارت مىنگريم ، ولى چنين نيست . آنها هم مانند انسان عالمى دارند ، مبدأى ، و منتهائى ، و سيرى و مسيرى ، و هدف و مقصودى ، و شعور و ادراكى ؛ و علاوه بر جهات ظاهريّهء طبيعيّه چون قوّهء ناميه و جاذبه و دافعه و مُولّده و غاذيه ، در جهات باطنيّه چون مثال و نفس ، آرزوها و اراده‌ها و تصميم‌گيرىها ، همانند انسان داراى وجود و ماهيّتى هستند ، البتّه نسبت به خود و در حيطهء ظرفيّت و سعهء وجودى خود . بزرگان در احوال آنها مطالعاتى كرده‌اند و رسائل و كتبى به رشتهء تحرير در آورده‌اند كه حقّاً انسان را دچار تعجّب و حيرت مىكند . قرآن كريم ما را دعوت به تفكّر و انديشه دربارهء آنها مىكند ، و اين عجائب و غرائب را آياتى از عظمت و جلال حضرت بارى تعالى شأنُه العزيز مىشمرد و ميفرمايد : أَ وَ لَمْ يَرَوْا إِلَى الطَّيْرِ فَوْقَهُمْ صافَّاتٍ وَ يَقْبِضْنَ ما يُمْسِكُهُنَّ إِلَّا الرَّحْمنُ إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ بَصِيرٌ « 1 » . « آيا اين مردم به پرندگان در بالاى سرشان در آسمان نمىنگرند كه چگونه آنها در حال طَيران ، بال‌هاى خود را باز ميكنند و چگونه جمع مىكنند ؟ هيچ كس آنها را نگاه نمىدارد ، مگر خداوند رحمن كه حقّاً او به هر چيز بصير و بيناست . »

--> ( 1 ) آيه 19 ، از سورهء 67 : المُلك