السيد محمد حسين الطهراني
43
معاد شناسى (فارسى)
« و آن كسانى را كه غير از خدا مردم به عنوان عبادت ميخوانند ، آنان چيزى را نيافريدهاند ، و خودشان آفريده شدهاند . مردگانى هستند غير زندگان ؛ و اصلًا نمىفهمند و شعور ندارند كه چه موقع براى قيامت برانگيخته مىشوند . » كلمهء أَمْواتٌ غَيْرُ أَحْياءٍ ، گرچه به حسب معناى دقّى عقلى ، شامل افراد ذىروح چون فراعنهء زمان كه مردم را به پرستش خود مىخوانند نيز مىشود ؛ ليكن به حسب ظاهر همان اصنام و بتهائى است كه مشركين جاهليّت آنها را معبود خود قرار مىدادهاند . و اين آيه با صراحت ميگويد آن اصنام و بتها موقعِ معاد و حشر خود را نمىدانند . و از جمله آياتى كه دلالت بر حشر جمادات مىكند ، اين آيه است : وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْراً لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَيُطَوَّقُونَ ما بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ لِلَّهِ مِيراثُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ « 1 » . « و گمان نبرند كسانى كه از انفاق آنچه را كه خداوند از فضل خود به آنها داده است بخل مىورزند كه آن بخل براى آنها خوبى و خير است ؛ بلكه براى آنها بدى و شرّ است و به زودى همان اموال مورد بخل را خداوند به صورت طوق و گردنبندى در روز قيامت در مىآورد و به گردنشان مىآويزد . و براى خداست ميراث آسمانها و
--> ( 1 ) آيه 180 ، از سورهء 3 : ءَال عمران