السيد محمد حسين الطهراني

351

معاد شناسى (فارسى)

خلاف آن چيزى است كه اراده كرده و حكم نموده است . و امّا حاكم جائر و مستبدّ ظالم ، او با آنكه ميداند حكم به خلاف آنچه را كه نموده است ظلم است ، به جهت رعايت خاطر مقرّبان و شفيعانِ خود شفاعتشان را مىپذيرد ، و مصلحت ارتباط خود را با شفيعانِ مقرّبِ خود بر عدالت و حكم حقّ ترجيح مىدهد . و هر دو نوع از اين گونه شفاعت‌ها بر خداوند تعالى محال است ، چون خداوند ظالم نيست ، و ارادهء او بر حسب علم اوست و علم او ازلى است و لا يتغيّر و لا يتبدّل است . جواب : شفاعت از قبيل تغيير اراده و علم نيست ، بلكه از قبيل تغيير در مراد و معلوم است ، چون خداوند سبحانه و تعالى مىداند كه فلان انسان حالات مختلفى پيدا مىكند ، در فلان حين چنين حالى دارد و در فلان حين حال ديگرى كه مخالف حال سابق است ، به واسطهء اقتران جهات و اسباب و شرائط ديگرى كه در اين حين حاصل كرده است ، فلهذا دربارهء او ارادهء ديگرى مىنمايد ؛ و البتّه خداوند نسبت به احوال و كيفيّات مختلف مردم اراده‌هاى مختلفى دارد . كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ « 1 » . « هر روز خداوند در ارادهء خاص و شأن جديدى است . » يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ . « 2 »

--> ( 1 ) ذيل آيه 29 ، از سورهء 55 : الرّحمن ( 2 ) آيه 39 ، از سورهء 13 : الرّعد