خصوصيّات اسماء و صفات پروردگار تفاوت دارد ؛ اگر با توجّه به حقّ و استمداد از او و با نسيان و ترك نفس امّاره حركت كند ، راهش مستقيم است ؛ يعنى در غور و بهره بردارى از صفات خود ، راه راست را طىّ مىكند ؛ و اگر در هر لحظه هر كارى و حادثه اى كه براى او پيش آيد ، به وجدان خودش مراجعه كند ؛ و اگر شوائبى از نيّت‌هاى دور كننده و رنگ‌هاى شهوت‌آميز و غضب آلوده و خاطرات وهميّه و شيطانيّه در او باشد آنها را ردّ كند ؛ و كار را بدون اين اساس بجاى بياورد ، آن كس در صراط مستقيم قدم زده است . چون انسان بر عمل و نيّت خود بصير است و مىفهمد چه‌كار كرده و آيا عمل او از جنبه‌هاى افراط و تفريط دور بوده است يا نه ؟ و امّا اگر در نيّت و خلوص انسان شائبه‌اى بود ، آن انحراف موجب خروج از صراط مستقيم مىشود ؛ ولى هر چه انحراف كمتر باشد ؛ بهره از صراط مستقيم بيشتر دارد ؛ و هر چه انحراف افزون باشد بهره كمتر دارد . مثلًا آن كسى كه به فاصله پنج درجه ، كردارش از صراط مستقيم فاصله داشته باشد ، بالاخره حظّى فراوان‌تر از صراط مستقيم دارد تا آن كسى كه در فاصله چهل و پنج درجه حركت مىكند ؛ و اگر فاصله به نود درجه برسد حركت او ابداً بهره اى از صراط مستقيم نداشته ؛ و اگر از 90 درجه بگذرد و در جهت عكس حركت كند لا يَزيدُ مِن اللهِ إلّا بُعْدًا و علاوه بر اينكه از صراط مستقيم بهره اى نداشته ، هر چه بيشتر حركت بيشتر در ظلمت فرو ميرود ، و پرده‌هاى حجاب او افزوده