دوّم : كفر است . يعنى كسى كه بر خدا و رسول خدا كافر شود و به حقّانيّت و رسالت رسول الله انكار ورزد اعمال او حبط مىشود ؛ چون انكار رسول الله كه مرسَل و فرستاده شده از طرف خداست ، به مَثابه انكار مُرسِل و خود خداست . وَ مَنْ يَكْفُرْ بِالْإِيمانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ . « و كسى كه به مراتب ايمان كفر ورزد پس به تحقيق كه عمل او حَبط و نابود مىشود . » « 1 » و آيات ديگرى نظير اين آيه در موارد كفر ، در قرآن كريم داريم . سوّم : ارتداد يعنى از دين اسلام برگشتن و بعد از ايمان به كفر گرويدن . وَ مَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَيَمُتْ وَ هُوَ كافِرٌ فَأُولئِكَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ « 2 » . « و كسى كه از دين خود مرتدّ شود و سپس در حال كفر بميرد ، پس اعمال ايشان حبط مىشود در دنيا و آخرت و آنها ياران و اصحاب آتش هستند كه پيوسته در آن بطور جاويد زيست مىنمايند » . احكام مرتد و كسانى كه عملشان حبط مىشود در اينجا مناسب است بطور اجمال بيان ارتداد و آثار آن ذكر شود ؛ و آن اينكه : مرتدّ كسى است كه از اسلام برگردد ؛ و دو حال دارد يا دو مرتبه به اسلام بر ميگردد و يا به ارتداد خود باقى مىماند ؛ امّا در صورت اوّل

--> ( 1 ) قسمتى از آيه 5 ، از سورهء 5 : المائدة ( 2 ) ذيل آيه 217 ، از سورهء 2 : البقرة