كه به اسلام بر ميگردد و اين بازگشتش حقيقت توبه است ، توبه او قبول است ، و به بهشت ميرود ؛ خواه حكم اسلام دربارهء او ظاهراً جارى شود و يا جارى نشود ، زيرا كه اجراء حكم ارتداد ربطى به قبولى توبه واقعى ندارد ؛ هر كس فيما بين خود و خدا توبه كند توبه‌اش قبول است . اين از نقطه نظر واقع ؛ خواه مرد باشد و خواه زن ، خواه مرتدّ فطرى باشد يا ملّى . و امّا از نقطهء نظر ظاهر يعنى اجراء حكم ظاهرى اسلام ، مرتدّ دو قسم است : اوّل : مرتدّ فطرىّ و دوّم : مرتدّ ملّى ؛ مرتدّ فطرى آنست كه در وقتى كه پدر و مادرش نطفه او را منعقد كردند هر دوى آنان و يا يكى از آنان مسلمان بوده است ؛ و در اين صورت انعقاد آن نطفه از فطرت اسلام و سرشت اسلام بوده است . چون طفل تابع أشرف والدين يعنى اشرف أبَوين خود است ؛ و هر كدام از پدر و يا مادر كه مسلمان باشند آن از ديگرى شريف‌تر است ؛ و طفل در اسلام تابع او خواهد بود ، نه تابع آن ديگرى كه كافر است ؛ گرچه پدرش بوده باشد . بنابراين كسى كه هنگام انعقاد نطفهء او ( نطفه‌اى كه خود او از آن نطفه به وجود آمده است ) پدر و يا مادرش مسلمان باشد اين نطفه در اسلام منعقد شده و طفل متولّد چنانچه به سنّ بلوغ برسد و مسلمان باشد ، چنانچه بعداً از اسلام برگردد و مرتدّ شود ، از فطرت اسلام مرتدّ شده است ؛ يعنى از سرشتش كه در حال اسلام بوده است ؛ و چنانچه ارتداد او در محكمهء شرع يعنى در نزد حاكم اسلام به ثبوت رسد حكمش قتل است