السيد محمد حسين الطهراني
23
معاد شناسى (فارسى)
مىكند . ظرفيّت و سعهء عالم مثال همان مقدار سعهء عالم صورت است كه در آن كمّ و كيف موجود است و به همين مقدار از انوار نفسيّهء قيامت كبرى و از درجات صدّيقين و اصحاب يمين و از دَرَكات منكرين و جاحدين و اصحاب شمال حكايت مىنمايد . همچون عكس نمودار در آئينه كه آئينه كه ظرف تشكّل و تصوّر صورت است به قدر استعداد و ظرفيّت خود از انسانى كه در مقابل آن ايستاده حكايت مىكند و آن را نشان ميدهد و فقط قدرت آئينه حكايت صورت است و بس . آئينه رنگ چهره ، گريه ، خنده ، حزن ، خوشحالى ، بزرگى ، كوچكى ، زيبائى و زشتى ، روشنى و تاريكى ، و زواياى متحصّله از چهرهها را كه بدان چهرهها از هم تميز پيدا مىكنند نشان ميدهد ؛ ولى آئينه هيچگاه نمىتواند شخصيّت ، مقام و درجهء سعادت و شقاوت و صفات حسنه و سيّئه و ملكات پسنديده يا ناپسنديده چون شجاعت ، عفّت ، عصمت ، عبوديّت ، بُخل و حسد ، و آز و حرص را نشان دهد . آرى آئينه از خود صورت ندارد ، رنگ و شكل و كمّ و كيف ندارد ، صورت و رنگ و كمّ و كيف او تابع شكلى است كه در مقابل آن قرار ميگيرد . عالم برزخ نيز چنين است ، موجودات صوريّه و مثاليّه كه در آن متحقّق ميگردد تابع زيبائى و زشتى معنوى و سعادت و شقاوت و