الشيخ الأميني ( مترجم : جمعي از مترجمين )
323
الغدير ( فارسي )
كه نامبرده گويد : هر كس بگويد كه لغتى شناخته نميشود مگر آنكه نقل شده باشد ( بخطا رفته ) زيرا لغت گاه بوسيله قرائن هم بدست مىآيد ( مثلا ) هنگامى كه انسان گفتار شاعرى را بشنود كه سروده : قوم إذا الشرّ ابدى ناجديه لهم طاروا إليه زرافات و وحدانا ( 1 ) خواهد دانست كه : زرافات به معناى جماعات است ، و نيز ثبوت لغت را بوسيله قرينه و بگفتار يك شاعر عربي كافي دانسته و تمام اين مصادر و دلايل در مورد لفظ مولى ( به معناى اولى ) وجود دارد منتهى رازى نميداند كه لغت بچه وسيله ثابت مىشود ؟ ! و لذا مىبينيد در سخن خود ترديد داشته و حرف در دهان توأم باضطراب است و بدون مبنى و قاعده اى مانند رعد و برق تندى و خشونت بخرج ميدهد و با همه زد و بندهايش گمان ندارم بتواند حتى يكى از اين سؤالات را كه در برابر او گذارديم جواب دهد ! ! . گوئى در استدلالش بكتاب « العين » و تهى بودن كتاب مزبور از اين لغت ، فراموش كرده و يا خود را بفراموشى زده دربارهء آنچه كه در « المحصول » خود به زبان آورده مشعر بر اينكه : تمامى اهل لغت بالاتفاق كتاب « العين » را مورد نكوهش قرار دادهاند ؟ ! بطوريكه اين معنى را سيوطى در جلد 2 « المزهر » ص 47 و 48 از او نقل نموده است . و من نميدانم مقصود او از كتب اصلي لغت چيست ! و چه كسى به كتب فرهنگ لغات كه مقصود از آنها بررسى الفاظ و تطبيق آنها بر معاني است در مقام احتجاج ، اين نام را اختصاص داده و آنچه را كه دربارهء لغات غير معلوم قرآن يا حديث يا ادبيات عرب تأليف شده از كتب اصليه خارج و جدا ساخته ؟ ! و آيا نيّت صاحبان فرهنگ لغات در صحّت استدلال به آن دخالت دارد ؟ و يا مورد وثوق و اطمينان بودن صاحبان كتب و تسلَّط آنها بفنّ و تحقيق و جستجوى آنها در موارد استعمال عرب
--> ( 1 ) گروهى كه هر زمان آثار و علائم نبرد نمايان مىشود گروه گروه و فرد فرد بسوى آن ميشتابند و پرواز ميكنند .