تصريح نموده‌اند و در قرآن كريم چنين آمده : * ( وَقالَ الْمَلِكُ إِنِّي أَرى سَبْعَ بَقَراتٍ سِمانٍ يَأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجافٌ ( 1 ) * ( ) * ( سورهء يوسف ) و از همين ماده است شعر عرب در مدح سيّد مضر هاشم بن عبد مناف : عمرو العلى هشم الثريد لقومه و رجال مكَّة مسنتون عجاف ( 2 ) و از اين قبيل است : مطابق قاعدهء ( صرف ) فعل مضاعف و متعدّى كه بر وزن فعلت ( مفتوح العين ) باشد مضارع آن مضموم العين است مثل رددت و عددت مگر سه حرف ( سه مادّه ) كه مضارع آنها مضموم و مكسور آمد كه عبارتند از : شدّ . نمّ ، علّ ، و بعضى بر آنها افزوده‌اند : بثّ ( ادب الكاتب ص 361 ) . و نيز از جملهء ( قواعد استثنائى ) اينست كه ضمير تثنيه و جمع در هيچيك از اسماء افعال ظاهر نميشود مانند ، صه و مه ، مگر در « ها » كه به معناى خذ « بگير » است ، كه در آن گفته مىشود : هاؤما ، و هاؤم ، و هاؤنّ ، و در كلام خداى سبحان ( قرآن ) است : * ( « هاؤُمُ اقْرَؤُا كِتابِيَه » ) * به تذكرهء ابن هشام و « اشباه و نظاير » سيوطى مراجعه كنيد . و از جمله : قياس شايع در مصدر - تفاعل - تفاعل ( بضمّ عين است ) مگر در ماده « تفاوت » كه جوهرى در مصدر اين مادّه اوّل ضمّ و او را ذكر كرده سپس از ابن سكيت از كلابيّن ( قبيله اى از عرب ) فتح و او را نقل نموده و از عنبرى كسر و او را ، و از ابى زيد بطوريكه در ادب الكاتب ص 593 مذكور است ، فتح و كسر هر دو حكايت شده و سيوطي در ج 2 « المزهر » ص 39 حركات ثلاثه را در آن نقل نموده . و از جمله : قياس شايع در مضارع - فعل - مفتوح العين كه مضارع آن يفعل بكسر عين است اينست كه مضموم العين استعمال نميشود ، مگر در مادّهء - وجد -

--> ( 1 ) من هفت رأس گاو چاق مىبينم كه مىخورد آنها را هفت رأس گاو لاغر . ( 2 ) عمرو بزرگ ( نام هاشم ) تليد تهيه كرد براى قوم خود در حالى كه اهل مكه گرفتار قحطى شده و لاغر بودند .