السيد محمد حسين الطهراني
200
امام شناسى (فارسى)
از آن استفاده مىشود كه احسان و فعل خوبى كه نمودهاى مرا مسرور نمود ، امّا اگر بخواهند بگويند كه احسان تو ، و فعل نيك تو ، پس از اين مرا مسرور مىكند ، مصدر را اضافه نمىكنند ، بلكه يا قطع از اضافه مىنمايند ، يا فعل را با « ان مصدريّه » ذكر مىكنند ، و مىگويند : يَعْجِبُنِى ان تُحْسِنْ وَ انْ تَفْعَلَ الْخَيْرَ يا آنكه يُعْجِبُنِى الإحْسَانُ لَكَ وَ الْفِعْلُ لَكَ . مانند آياتى كه در قرآن بهعنوان تشريع احكام بيان شده ، و منظور بهجاى آوردن آن افعال است در زمان مستقبل از وقت خطاب ، در آن آيات أنْ مصدريّه بهكار برده شده است مانند ، « أَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ » « 1 » و « أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ » « 2 » و « أَنْ لا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ » « 3 » و « أَنْ أَقِيمُوا الصَّلاةَ » « 4 » معناى وحى تكوينى امّا در آيه مورد بحث نمىفرمايد : وَ أوْحَينا إلَيْهِمْ أنْ تَفْعَلُوا الْخَيْرات ، به آنها وحى نموديم كه خيرات را بجاى آريد ، بلكه مىفرمايد افعال خارجى كه از آنها سر مىزد عين وحى ما بود ، ما وحى كرديم بهآنها افعال خيرى را كه انجام مىدادند ، در اينصورت نفس فعل آنها مورد وحى است . بنابراين بايد ديد چگونه ممكن است فعل مورد وحى واقع شود . براى روشن شدن اين مطلب از قرآن مجيد شاهدى مىآوريم : « وَ أَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً وَ مِنَ الشَّجَرِ وَ مِمَّا يَعْرِشُونَ . ثُمَّ كُلِي مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِها شَرابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ فِيهِ شِفاءٌ لِلنَّاسِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ » « 5 » خداى تو به زنبور عسل وحى فرستاد ، به اينكه در كوهها و درختها ، و در سقفهاى منازل ، براى خود خانه درست كن ؛ سپس از تمام ميوهجات بخور ، و با حالت تسليم و پذيرش راههائى كه خدا بهتو معرّفى كرده بپيما .
--> ( 1 ) سوره البقرة : 2 - آيه 184 ( 2 ) سوره زمر : 39 - آيه 11 ( 3 ) سوره هود : 11 - آيه 26 ( 4 ) سوره انعام : 6 - آيه 72 ( 5 ) سوره نحل : 16 - آيه 69 - 70