السيد محمد حسين الطهراني
183
امام شناسى (فارسى)
شيعه داراى ملاطفت و رّقت و ملايمت است ابن ابى الحديد مىگويد : وَ بَقِىَ هذَا الخُلْقُ مُتَوارِثاً مُتَناقِلًا فى مُحِبِيّه وَ اوْليائِهِ إلَى اْلآنَ كَما بِقىَ الْحَسَدُ وَ الْخُشُوَنةُ وَ الْوُعوَرةُ فى الْجانِبِ الْاخَرِ ، وَ مَنْ لَهُ أدْنى مَعْرِفَةٍ بِأخْلاقِ النَّاسِ وَ عَوائِدِهْمِ يَعْرِفُ ذلِكَ « 1 » پس از آنكه قدرى از صفات أميرالمؤمنين عليه السّلام را ذكر مىكند مىگويد : و اين اخلاق به نحو توارث در محبيّن و دوستان آن حضرت نقل شده ، و الى الآن وجود دارد ، كما آنكه آن حسد و خشونت و سنگين دلى در جانب ديگر كه غير شيعه است موجود است ، و كسىكه كوچكترين معرفت به اخلاق مردم و نتائج افعال مكتسبهء آنان داشته باشد اين سرّ و حقيقت را به خوبى ادراك مىكند . در اثر اتّصال قلوب پيروان امام بهقلب امام معارف و علوم الهيّه در قلب جارى مىشود ، و علّت آنكه مؤمنين در بهشت داراى نهرهاى آب زلال هستند در اثر همان اتّصال قلب و بهرمند شدن از چشمه فضائل آناناست . در قرآن مجيد بسيار ديده مىشود كه براى مؤمنين در بهشت « جَنّاتٍ تَجْرى مِنْ تَحْتِهَا اْلأنْهارُ » را وعده مىدهد مانند : بهشت تجلّى صفات و اعمال است « إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ » « 2 » خداوند مؤمنينى را كه عمل شايستهاى انجام دهند در بهشتهائى كه درختان آن سر به هم آورده ، و زمين آنرا سايه انداخته ، و از تابش آفتاب حفظ مىكند ، و در آنجا نهرهائى جريان دارد وارد مىكند ؛ چون سابقاً گفتيم كه بهشت ، ظهور و بروز عالم نفس مؤمن است در آخرت ، و چون نفس مؤمن بهعلّت اطمينان به خدا و سكينه و آرامش كه پيدا نموده است ، از حرارت و سوختگى يأس و ناكامى و گرد و غبار و طوفان خاطرات شيطانى ، و نوسانهاى فكرى ، و اضطرابات اخلاقى ، نجات پيدا كرده و در رحمت خدا و مقام امن و امان دلخوش بوده ، و با يك دنيا نشاط و لذّت حتّى در دقيقترين دقائق مانند سكرات مرگ دل بهخدا داده ، و
--> ( 1 ) شرح نهج البلاغه طبع بيست جلدى ج 1 ص 26 ( 2 ) سوره حجّ : 22 - آيه 14 و 23 و سوره محمّد : 47 - آيه 12 و سوره تحريم : 66 آيه 8