بنابراين معنى صراط ، عبور از ملكات ، و اخلاق رذيله و صفات ناستوده است ، هر كه اصلًا آلوده نشد چون برق خاطف عبور كند ، و اگر فى الجمله آلوده شد چون شخصى اسب سوار و همچنين تا آنكه بسيار آلوده گردد در جهنم به صراط آويزان شده ، و آتش او را فرا گيرد . امام عليه السّلام كه در دنيا صراط و راه انسان را به سوى خدا معيّن مىكند ، و سيطره بر نفس و ملكوت انسان دارد ، در قيامت نيز كه ظهور صفات و ملكات است ، سرعت و بُطئ حركت انسان را از صراط معيّن فرموده ، و طبق سرعت و بطئى كه در حركت به سوى خدا در دنيا داشته است ، به همان ميزان إجازهء سرعت ، يا عدم سرعت حركت او را از صراط مىدهد ، و به افرادى كه اتّصال با مقام معنى و ولايت نداشته ، و روح شرف و فضيلت انسانيّت را در وجود خود معدوم نموده‌اند ، اجازه حركت نداده و به جهنّم امر مىكند آنان را خود فرو گيرد . چون امام در دنيا بر ملكوت مؤمنين و غير مؤمنين احاطه دارد ، در آنجا نيز بر فراز محّلى بلند و مكانى رفيع ، كه بر بهشت و جهنّم مستولى است قرار مىگيرد ، و مكان و منزلت هر يك از افراد نيك را در بهشت معّين و منزل و مكان هر شخص فاسق و منحرف را در دوزخ تعيين مىكند . آن مقام و الا در قرآن مجيد تعبير به اعراف شده است . « وَ بَيْنَهُما حِجابٌ وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ » « 1 » اعراف در لغت دو معنى دارد يكى قسمت بالاى حجاب و پرده را گويند ، و ديگرى قسمت بالاى كوه و تلّ را گويند ، و هر دو معنى در اينجا مناسب است ؛ يعنى حجابى بين بهشتىها و جهنّمىها واقع مىشود ، در بالاترين نقطه از آن حجاب امام قرار مىگيرد ؛ چون در دنيا او در عالىترين نقطه از حالات روحى و معنوى قرار گرفته بود ، و از آنجا به تمام چهره‌ها و سيماهاى امّت خود نگريسته ، و حالات روحى و ملكوت آنان را از سيمايشان مشاهده مىكند ؛ همان‌طور كه در دنيا بر ملكوت آنها احاطه داشت ، و آنها را از راه ملكوت به واقعيّت و مقصد آنها سير

--> ( 1 ) سوره اعراف : 7 - آيه 46