معرفت اصول دين وحيد عصر خود بوده است . « 1 » » و امّا با كورى چه مىتوان كرد ؟ آن هم كورى باطن ! با اين آيه قرآن چه مىتوان نمود كه : وَ مَنْ لَمْ يَجْعَلِ اللَّهُ لَهُ نُوراً فَما لَهُ مِنْ نُورٍ . « 2 » « و آن كس را كه خدا براى او نورى قرار نداده باشد ، او داراى نور نخواهد بود » . « أسفار أربعه » و « عرشيّه » در صدر كتب علميّه و فلسفيّهء ملا صدرا قرار دارند حكيم بزرگ اسلام و فخر فلاسفهء عالم كتابى دارد بنام « أسفار أربعه » در چهار جلد مُطوّل مطبوع به طبع رحلى ، كه حقّاً از اسرار و رموز مبانى توحيد با برهان و استدلال و ارائهء حقائق و نفائس مطالب و رنج فراوان پرده برداشته است ، و مىتوان آن را در صدر كتب علميّه و فلسفيّه به شمار آورد . وى كتاب ديگرى دارد به نام « عَرشيَّة » كه بسيار مختصر است ، و غير از طبيعيّات « أسفار » شامل جميع مباحث « أسفار » بطور گلچين مىباشد ؛ و مىتوان گفت : اين تصنيف مُنيف او از جهت كمال و شمول بر رموز و اسرار ، آخرين كتاب وى بوده باشد . علّامهء حكيم ملّا إسماعيل بن ملّا سَميع اصفهانى كه وى معروف به واحد العين و از اكابر علماى معقول در اواخر قرن سيزدهم هجرى و از تلامذهء حكيم مُبرَّز ملّا علىّ نورى بوده است ، « 3 » عرشيّهء حكيم ملّا صدرا را شرح كرده

--> ( 1 ) « ريحانة الادب » ج 1 ، ص 78 ( 2 ) ذيل آيه 40 ، از سورهء 24 : النّور ( 3 ) همان مصدر ، ج 6 ، ص 285 ؛ و نيز آورده است كه : « وى حاشيهء « مشاعر » ملّا صدرا ، و حاشيهء « أسفار » و حاشيهء « شوارق » ملّا عبد الرّزّاق لاهيجى را به تحرير درآورده است . و وفاتش در سال 1277 هجرى واقع گرديد . » و همان‌طور كه از دعاى او « حَرسه الله عن الآفات » بدست مىآيد ، شرح او در زمان شيخ أحمد احسائى بوده است .