السيد محمد حسين الطهراني
304
الله شناسى (فارسى)
« بگو : خدا را بخوانيد يا رحمن را بخوانيد ؛ هر چه را كه مىخوانيد پس اسماء حُسنى از اختصاصات اوست . و نمازت را با صداى بلند نخوان ، و با صداى آهسته نخوان ؛ و ميان بلندى و آهستگى راهى ميانه را بجوى ! » و محصّل گفتار آنست كه به اين مشركين بگو : آن موجوداتى را كه با اسمهاى مشخّص مىخوانيد و گمان مىداريد آنها آلههاى مىباشند كه غير از خدا بوده و مورد پرستش قرار مىگيرند ؛ آنها فقط اسمهاى خدا هستند ، و تمامى آنان مملوك طِلق او بوده بهطورىكه از نزد خودشان نه خودشان را و نه از براى خودشان هيچ چيز را مالك نمىباشند . بنابراين خواندن و پرستش نمودن اين معبودها كه اسماء خدا هستند ، دعا و خواندن و پرستش اوست . اوست معبود بر جميع تقادير . و پس از آن ، حمد و ثناى وى را بجا آور بگونهاى كه سزاوار اطلاق مُلك و قدرت و سلطنت اوست . به جهت آنكه حقّ تعالى موجودى است كه هيچ چيز نمىتواند مماثل او باشد نه در ذات و نه در صفت . تا اينكه فرزند او واقع گردد اگر از او جدا شده و اشتقاق حاصل كند در ذات يا در صفت ؛ چنان كه بتپرستها و اهل كتاب از يهود و نصارى و قدماء مجوسيان دربارهء فرشتگان يا دربارهء جنّيان يا دربارهء مسيح يا عُزَير و يا أحبار و علماى خود مىگويند . و يا آنكه شريك او باشد اگر از او جدا نشده و اشتقاق از وى حاصل نكرده باشد و ليكن شريك او در مُلك و قدرت و سلطنت بوده باشد ؛ چنان كه جمعى از بتپرستها و دوگانهپرستان ( وَثَنيّون و ثَنَويّون ) و غير ايشان از آنان كه شيطان را معبودشان قرار دادهاند مىگويند . و يا آنكه ولىّ حقّ باشد اگر با او در مُلك و قدرت مشاركت نمايد و بر خدا در تدبير امور ملك و سلطنت فائق گردد ، و آن مقدارى را كه خداوند به تنهائى قادر بر اصلاحش نبوده باشد او با تصرّف خويش در امر ملك ، آن مواضع و