السيد محمد حسين الطهراني
283
الله شناسى (فارسى)
شيرازى أعلى الله مقامهم خيلى زحمت كشيدند ، بسيار تحمّل مصائب و مشكلات را نمودهاند . مگر سيراكوس را در عصر قديم حاكم پست و فرومايهاى به نام ديونيسوس نبود كه امر نمود تا افلاطون حكيم را مانند غلامان در بازار بفروشند ؟ تا اينكه يكى از صديقانش فديه و قيمت او را ردّ كرد تا به حرّيّت خود بازگشت نمود . و سپس بعد از او پسرش ديونيوس صغير كه بجاى پدر نشست باز تصميم بر آن گرفت كه بلائى بر سر افلاطون آورد كه موجب عبرت زمانه گردد يعنى اين فيلسوف جليل را تنكيل « 1 » كند ، فيلسوف براى بار دوّم نجات يافت . باز براى مرتبهء سوّم ارادهء جدّى بر قتل او گرفت ، در اين بار هم با طريق شگفت آورى بواسطهء يكى از شاگردان با اخلاصش نجات يافت . « 2 » مگر بو على سينا را تكفير نكردند ، و او در پاسخ اين رباعى را نسرود ؟ كفر چو منى گزاف و آسان نبود * محكمتر از ايمان من ايمان نبود
--> - آنست كه در كتب او كه غالب آن ترجمان كلام حكماء يونانى است ، ذكر قِدم عالَم و انكار معاد جسمانى و أمثال آن ديدهاند . ندانستهاند كه در آن تصانيف مقصد او چه بوده ، و گمان بردهاند كه أمثال آن كلمات را از روى اعتقاد ذكر نموده ؛ با آنكه رسالهء « فصوص » كه به او نسبت مىدهند ظاهر در خلاف آنست . ثمّ إنّه رحِمَه الله استَدلّ علَى تشيّعِ الرَّجل بصلَاة السّلطانِ المَبرورِ المذكور على جنازتِه فى بِضعة من الفُضلاءِ الأجلّةِ ، و قال : إنّه لم يُرد بذلك إلّا إيقاعَها على طريقةِ الشّيعة الإماميّة ، و ما كان يُمكنُه بهذا الوجه إلّا فى مقامِ الخَلوة ؛ و الظّاهر أنّه كان بمقتضَى وصيَّة لهم بذلك . و اللهُ أعلمُ بسرائرِ الامور - انتهَى كلامُ صاحب المجالس . » ( 1 ) در « أقرب الموارد » آورده است : نَكَّلَ به : أصابَه بنازلةٍ و صنَع به صَنيعاً يُحَذِّر غيرَهُ و يَجعَله عِبرةً لهُ . ( 2 ) « الإمام علىٌّ ، صوتُ العدالة الإنسانيّة » جورج جرداق ، قسمت علىٌّ و حقوق الإنسان ، ص 17 و 18