در اين حال مرد گفت : بچّه‌هايم كجا هستند ؟ ! زن گفت : در اطاق هستند ! پدرشان آن دو را صدا زد . دو طفل از اطاق بيرون آمده و شروع كردند به دويدن . زن گفت : سُبحان اللَّه ! سوگند به خدا كه اين دو بچّه مرده بودند و ليكن در پاداش صبر من خداوند آنها را زنده كرد . » « 1 » سبب اينكه عالم خير محض و بدون شرور و اعدام نيست ، چيست ؟ اختلافات و تفاوت‌ها : مسألهء دوّم كه وعده داده شد پيرامون آن قدرى بحث گردد ، اين مسئله بود كه سبب اختلافها و تفاوتها در عالم وجود چيست ؟ ! آيا سزاوار نبود همهء افراد انسان يكسان خلق مىشدند ؛ همه سالم و تندرست ، همه زنده و جاويد ، همه مُرفَّه و مَقضِىّ المرام ، همه كامياب و سعادتمند ، همه با ايمان و تقوى ، همه پاكيزه سرشت و خوش‌طينت ، همه پويا و متحرّك بسوى كمال و جمال حضرت ربِّ موجود ازلى ابدى رحيم ودود عطوف ؟ ! به عبارت ديگر : ما قبول داريم آفريننده خداوند است ، و قبول داريم اين آفرينش بر اساس مصلحت است ؛ ولى آيا بهتر نبود آفرينش بهتر و عالىتر از اين مىبود ؟ ! آفرينشى كه در آن - به قول حكماء - شرور و نقائص كه عدميّات هستند نمىبود ، بلكه يكسره خيرات محضه و زيبندگىهاى صرفه و تجلّيات جماليّه بدون سلطهء جلال و قهر ، بدون بارقهء برق عزّت ؛ همه و همه شادى و شادى آفرينى ، و مسرّت و بهجت ، و بدون اندكى رنج و تألّم دردها و مصائب و نفاق و دروغ و تهمت و حسد و كينه ، همه و همه سعادت محضه و فعليّت تامّه مىبود ؟ ! و به عبارت سوّم : آيا بهتر نبود از مرحلهء نخستين ، خداوند بهشت برين را

--> ( 1 ) « بحار الانوار » طبع كمپانى ، ج 18 ، ص 227 ؛ و از طبع حروفى اسلاميّه ، ج 82 ، ص 151