السيد محمد حسين الطهراني
109
الله شناسى (فارسى)
انديشههاى انسان و جنّيان اين امر امكانپذير نبود . شيطان در ابتداى امر قبل از عالم تكليف به صورت فرشتگان بود ، و لهذا خطاب سجده نيز در زمرهء ملائكه به او وارد شد : وَ لَقَدْ خَلَقْناكُمْ ثُمَّ صَوَّرْناكُمْ ثُمَّ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ لَمْ يَكُنْ مِنَ السَّاجِدِينَ . « 1 » « و هرآينه تحقيقاً ما شما را آفريديم ، سپس شما را صورتبندى كرديم ، سپس به فرشتگان گفتيم : بر آدم سجده كنيد ؛ پس همگى آنان سجده كردند مگر إبليس كه او از سجدهكنندگان نبود . » شيطان چون خلقتش از آتش بود و از جملهء جنّيان بود كه به صورت فرشته و در رديف آنها قبل از تكليف بود ، لهذا از امر خداوند تخلّف جست : وَ إِذْ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ كانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ أَ فَتَتَّخِذُونَهُ وَ ذُرِّيَّتَهُ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِي وَ هُمْ لَكُمْ عَدُوٌّ بِئْسَ لِلظَّالِمِينَ بَدَلًا . « 2 » « و زمانى كه ما به ملائكهء خودمان گفتيم : بر آدم سجده كنيد ، همگى سجده كردند مگر إبليس كه او از طائفهء جنّ بود ، لهذا از امر پروردگارش انحراف جست . آيا شما او را و ذرّيّهء او را ولىّ و صاحب امر و فرمان خود اتّخاذ نموده و مرا بر كنار گذاشتهايد ، درحالىكه إبليس و ذرّيّهء او دشمنان شما هستند . بَدْ بَدل و عِوضى است ابليس براى ظالمان كه او را بجاى من براى خودشان ولىّ و صاحب اختيار قرار دادهاند . » شيطان دائرهء مأموريّتش ، هم براى جنّيان است و هم براى انسان چون روشن شد كه شيطان از جنّ بوده است ، و از طرفى چون مىدانيم :
--> ( 1 ) : آيه 11 ، از سورهء 7 : الاعراف ( 2 ) آيه 50 ، از سورهء 18 : الكهف