الشيخ السبحاني

81

قرآن و اسرار آفرينش (تفسير سوره رعد) (فارسى)

ما كروى است و اين موضوع را از راه‌هاى گوناگون تعقيب نموده و به ثبوت رسانيده‌اند . امروز اختلافات اوقات در نقاط مختلف زمين و اين‌كه شب و روز و صبح و ظهر نقاط خاورى با مناطق باخترى كاملًا اختلاف دارد ، روشن‌ترين دليل بر كروى بودن زمين است و اگر زمين مسطح بود ، بايد اختلاف اوقات وجود نداشت . در قرآن و روايات ما اشارات لطيف و زيبايى به اين مطلب شده است ؛ آن‌جا كه مىفرمايد : « فَلَا أُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشَارِقِ وَ الْمَغَارِبِ . . . ؛ « 1 » به خداى مشرق‌ها و مغرب‌ها سوگند ياد مىكنيم » . زيرا بر فرض مسطح بودن زمين ، يك مشرق و يك مغرب بيشتر وجود ندارد و بر فرض كرويت آن ، هر نقطه‌اى براى نقاط شرقىتر ، مغرب و براى نقاط غربىتر ، مشرق است . در روايات اشارات زيادى به كروى بودن زمين شده است چنان‌كه مىفرمايد : « إنما عليك مشرقك و مغربك ؛ « 2 » تو بايد تابع مشرق و مغرب خود باشى » . در روايات ديگر مىفرمايد : « إنّ الشمس تغيب عن قوم قبل مغيبها عن آخرين ؛ « 3 » آفتاب از سرزمين گروهى غروب مىكند ، پيش از آن‌كه از سرزمين ديگران غروب نمايد » . دليل كرويت زمين منحصر به اين نيست ، بلكه دلايل روشن ديگرى دارد ؛

--> ( 1 ) . معارج ( 70 ) آيهء 40 . ( 2 ) . الهيئة و الاسلام ، ص 82 . ( 3 ) . وسائل الشيعه ، ج 3 ، ص 127 .