الشيخ السبحاني

104

قرآن و معارف عقلى (تفسير سوره حديد) (فارسى)

نيست ، بلكه روح انسانى و مدارك فكرى است كه قابل شرح و ضيق هدايت و ضلالت است . در قرآن و استعمالات روزانه ، بدين دليل با اين دو لفظ ، از روح و روان و عقل و ادراك به طور مجاز تعبير مىآورند كه قلب و سينه بارزترين عضو بدن است كه آثار روانى در آن ظاهر مىگردد . هنگامى كه موجى از سرور و خوشحالى در روان ما پديد مىآيد و يا ترس و لرز آن را فرا مىگيرد ، فوراً در قلب و سينه واكنش آن‌ها نمايان مىشود و تغييراتى در ضربان قلب و دستگاه سينه پديد مىآيد . و در حقيقت دل و سينه نزديك‌ترين و حساس‌ترين مظهر براى بروز و ظهور امور روانى است . از اين لحاظ ، انبساط و انقباض درك و احساس به طور كنايه به اين دو عضو ، نسبت داده مىشود تا جايى كه پزشك از نحوهء ضربان قلب مىتواند انواع بيمارىها را تشخيص دهد و توقف و ايستادن قلب را نشانهءمرگ و پايان يافتن حيات تلقى نمايد . ثانياً ، مركز ادراك نه قلب است و نه مغز و نه اعصاب ، بلكه همهء آن‌ها وسيله‌اى بيش براى تحقق درك و احساس نيستند ، بلكه به گواهى براهيم علمى و فلسفى ، مُدرك واقعى همان روح انسانى است كه پيراسته از ماده و خواص آن است و آزمايش‌ها بيش از اين اثبات نكرده است كه انسان در ادراك و احساس خود به اين ابزار مادى نيازمند است و اما مُدرِك واقعى يا وسيله بودن آن‌ها را نمىتوان با آزمايش ثابت كرد و به عبارت ديگر ، هرگز آزمايش صلاحيت ندارد يكى از دو طرف قضيه را معين سازد . فرستنده‌هاى جهان سخنان گوينده را به صورت امواج راديويى به اطراف جهان مىفرستند و آيا صحيح است ما كه در كنار راديو ، كه يك