( تجاوزكاران ) توصيف شده‌اند . بار سوم قرآن برمىگردد و وجود هر نوع عهد و پيمانى را ميان دو گروه ، به جهت نفاق درونى مشركان ناديده مىگيرد و مىفرمايد : « فَقاتِلُوا أَئِمَّةَ الكُفْرِ إِنّهُمْ لا أَيْمانَ لَهُمْ ؛ با سران كفر بجنگيد ؛ زيرا براى آنان عهد و پيمانى نيست » . 2 . در لغت عرب لفظ « إلّ » گاهى در معناى خويشاوندى و گاهى در عهد و پيمان به كار مىرود و از باب نمونه به شعر زير توجه كنيد : لعمرك إنّ إلّك من قريشٍ * كإلِّ السقْب من إلّ النعام ؛ به جان تو سوگند ، خويشاوندى شما با قريش به‌سان خويشاوندى بچه شتر است با تخم شترمرغ ؛ ( يعنى ميان شما و آنان پيوند و خويشاوندى وجود ندارد ، همان‌طور كه ميان آن دو وجود ندارد ) . در اين شعر لفظ « إلّ » به معناى خويشاوندى است هم‌چنان‌كه در شعر ديگرى به معناى پيمان است ، چنان‌كه مىگويد : وجدناهم كاذباً إلّهم * و ذوالإلّ و العهد لا يكذب ؛ پيمان آنان را دروغ يافتيم و صاحب پيمان دروغ نمىگويد . در آيات مورد بحث ، لفظ « إلّ » با لفظ « ذمّه » همراه هم آمده است ؛ چون مقصود از لفظ « ذمّه » همان پيمان است طبعاً مقصود از « الّ » پيوند و خويشاوندى خواهد بود . 3 . در آيهء « نهم » به يكى ديگر از رازهاى اين بسيج عمومى اشاره مىكند و مشركان را به‌سان جامعه يهودى قلمداد مىنمايد كه آيات الهى را به بهاى كمى مىفروختند . قرآن ، جامعهء يهود را با آيهء زير مورد خطاب قرار مىدهد و مىفرمايد : « وَلا تَشْتَرُوا بِآياتِى ثَمَناً قَلِيلًا وَ إِيّاىَ فَاتَّقُونِ ؛ « 1 » آيات خدا را به بهاى كم معاوضه نكنيد و از مخالفت با من بپرهيزيد » .

--> ( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 41 .