طبقات حساس مغز و پرده‌هاى ظريف چشم جريان پيدا مىكند و غذاى لازم هرعضوى را به آن مىرساند . آيا مىتوان گفت كه چنين دستگاه ظريف و بديعى كه تصور آن از توانايى انديشهء بشر بيرون است ، آفريدگارى عالم و توانا ندارد و مصنوع تصادف است ؟ مغز از اسرارآميزترين اعضاى بدن انسان است و اطلاعات بشر از اين كانون اسرار و نحوهء فعاليت آن بسيار اندك است . از ميان جانوران ، تنها انسان است كه در پرتو رشد قواى دماغى مىتواند تعقل كند و از مسأله‌اى بر مسائل بىشمار ديگر استدلال نمايد ، در حالى كه شعور حيوانى چنين نيست و شعور آن يك‌نواخت است ، يعنى امروز ، مورچه همان كارى را انجام مىدهد كه نسل ديرينهء او انجام مىداده است . اصول خانه‌سازى او از روز نخست تا كنون يك‌نواخت بوده و هست و به قول برخى ، شعور حيوانى بسان نوايى ساده است كه از نى برمىخيزد و در عين لطافت و زيبايى بسيار محدود است ، بر خلاف شعور انسان كه دايرهء فعاليتش بسيار وسيع و گسترده است . هنگامى به عظمت مغز پى مىبريم كه بدانيم مغز ، حس و حركت بدن انسان را حتى حركت‌هاى غير ارادى آن مانند هضم غذا را به عهده دارد و بارزترين اثر موجود زنده همان احساس و حركت است و مركز هر دو ، مغز است . رشته‌هاى اعصاب كه در سراسر بدن وجود دارد ، هر اطلاعى كه از خارج بر اثر تأثير عوامل داخلى و خارجى دريافت مىكنند فوراً به مغز مخابره مىنمايند . گذشته از اين ، حواس پنج گانه ، مأموران آگاهى و اطلاعات مغز به شمار مىروند و هر حادثه‌اى كه در محيط آنها رخ دهد ، فوراً به مغز خبر مىدهند ، و قدرت اخذ و دريافت اين مركز به اندازه اى زياد است كه همهء گزارش‌هاى مختلف را يك‌جا دريافت مىكند و هرگز دچار اشتباه نمىشود و به هر يك ، فرمان لازم را صادر مىكند ؛ يعنى در حالى كه چشم ، صور مناظر اشيا را مخابره مىكند گوش صدا را از طريق شبكهء گوشى گزارش مىدهد .