قسمت حافظه و بايگانى مغز از عجايب آفرينش است . مجموع خاطرات انسان به صورتى منظم در نقطهء كوچكى بايگانى گرديده و با يك مراجعه ، پروندهء مورد نظر را از لابه لاى ميليون‌ها پرونده بيرون مىكشد . چه بسا در مغز يك دانشمند كتابخانه‌اى بزرگ در نقطه‌اى كوچك جاى گرفته است . مقايسه‌اى ميان مغز يك انسان و مغز الكترونيكى مغز الكترونيكى از عجايب صنعت به شمار مىرود ، زيرا با نصب آن در يك مؤسسه مىتوان از صدها كارمند حساب‌دار بىنياز شد و به وسيلهء آن هزاران برگهء امتحانى كنكور سراسرى را بدون كوچك‌ترين اشتباهى تصحيح كرد . اگر نام كشتى معينى را روى كارت‌هاى مخصوصى بنويسند و به اين ماشين بدهند در مدت كوتاهى تمام مشخصات آن را مانند مقدار ظرفيت كامل ، مقدار سوخت ، نوع ساختمان و حتى نام ناخداى آن را ماشين كرده تحويل مىدهد . اگر به اين ماشين دستور دهند كه نقشهء فلان جزيره را بكشد فوراً نقشه‌اى زيبا ، دقيق و صحيح با بيان تمام مشخصات در چند نسخه تهيه و تقديم مىكند . اين اعجوبهء صنعت ، با اين عظمت تنها از عهدهء سؤالى بر مىآيد كه قبلًا مغز انسانى پاسخ آن را به صورت نوارى تهيه كرده و در آن قرار داده باشد و اگر خصوصيات كشتى را بازگو مىكند به اين دليل است كه قبلًا تمام خصوصيات آن در نوارى درج گرديده و به حافظهء ماشين سپرده شده است . هنگامى كه از او درخواست مىكنيم كه خصوصيات كشتى را بيان كند اين سؤال ، نقطهءخاصى از حافظهء آن را تحريك مىكند و همان نوار به كار مىافتد ، سپس خصوصيات كشتى را - كه قبلًا به او سپرده شده بود - در اختيار ما مىگذارد . ماشينى با اين عظمت و سرعت از خود ابتكار ندارد و تنها پرسش‌هايى را مىتواند پاسخ بگويد كه قبلًا در اختيار او گذارده‌اند ؛ يعنى تنها مشكلى را مىتواند حل كند كه قبلًا در حافظهء آن جاى داده باشند . واضح است كه عظمت