الشيخ السبحاني
56
عقايد اسلامى (در پرتو قرآن، حديث و عقل) ( فارسى)
ساده ترين استدلال براى شناسايى خدا نظام جهان آفرينش ، روشنترين و همگانىترين برهان خداشناسى است . قرآن مجيد و پيشوايان بزرگ اسلام با بيانات مؤكدى ، مردم را به مطالعهء كتاب آفرينش دعوت نمودهاند ، كتابى كه سراسر صفحات و سطور آن گواه روشنى بر نظم و ترتيب ، محاسبه و اندازهگيرى و دخالت علم و حكمت در آفرينش آن است . حتى به اين دعوت كلى اكتفا نكرده با بيان نمونههايى از نظام حيرتانگيز اين جهان ، راه مطالعه و بررسى را به روى عموم گشودهاند . علت عنايت و اهتمام كتاب آسمانى و پاسداران وحى به پيمودن اين راه اين است كه هر فردى به فراخور دانش و بينش و استعداد خود مىتواند نمونههاى بارزى از نظم جهان را درك كند و از وجود نظم شگرفى كه در دل هر ذرهاى از ذرات بىشمار آن نهفته است به وجود ناظمى كه از روى علم ، حكمت ، محاسبه و اندازهگيرى به آن نظم بخشيده است پى ببرد . البته آنچه را كه يك گياهشناس و زيستشناس يا يك فيزيكدان و شيمىدان و يا متخصص مسائل فضايى و اجرام كيهانى از نظام اين جهان درك مىكند هرگز با آنچه كه يك فرد عادى از مطالعهء سطحى از آن به دست مىآورد قابل مقايسه نيست ، ولى به هر حال هر دو دسته ، از مطالعهء خود نتيجهءواحدى مىگيرند . هردو گروه به اين نتيجه مىرسند كه نظام شگفتانگيز اين جهان ، بلكه نظام هرذرهاى از ذرات بى نهايت آن و ساختمان هر سلول از سلولهاى جانداران و حركت منظم هر پديدهء كيهانى و . . . گواه بر اين است كه اين موجودات از روى تدبير و محاسبه و اندازهگيرى آفريده شدهاند و محال است بدون مداخلهء يك قدرت بزرگ دانا و توانا ، اين نظم و ترتيب به وجود آمده باشد . در حقيقت ، علوم طبيعى با رشتههاى گوناگونى كه دارد روشنگر گوشهاى از اين نظام و تشكيلات شگفتانگيز جهان آفرينش است و هر چند بشر در گشودن