رازهاى طبيعى و تسخير قله‌هاى تازهء علم به پيروزىهاى بيشتر و شگرف‌ترى رسيده است ، بىشك گام‌هاى بلندترى به سوى درك نظامات دقيق و حيرت انگيز جهان بر مىدارد . با اين كه آن‌چه دانشمندان عصر حاضر در پرتو پيشرفت علوم و وسايل دقيق علمى ، از نظم شگفت‌انگيز جهان گياهان ، جانوران ، اجرام كيهانى و عجايب درياها درك مىكنند با آن‌چه گذشتگان از اين موضوعات درك مىكردند تفاوت بارزى دارد ، ولى در چشم انداز همهء دانش‌هاى طبيعى دو مطلب براى ما به خوبى واضح و روشن مىگردد : يكى اين كه جهان آفرينش ، براساس يك نقشهء علمى ، محاسبه و اندازه‌گيرى خاص و دقيقى آفريده شده است و بر هر ذره‌اى از ذرات و هر گوشه‌اى از گوشه‌هاى آن ، يك سلسله قوانين تغيير ناپذير حكومت مىكند . ديگر اين كه نظم و تدبير جهان آفرينش گواه بر آن است كه صانعى توانا ، سازنده‌اى دانا و طراحى چيره دست با محاسبات دقيق علمى آن را طرح كرده است و به آن وجود و هستى بخشيده است . برهان نظم اركان اين برهان را سه مطلب تشكيل مىدهد : 1 . در جهان هستى تا آن جا كه عقل و دانش بشر از روى پديده‌ها و اسرار آنها پرده برداشته ، به جز نظم و دقت چيزى نيافته است و تمام دانشمندان جهان و مكتشفان بزرگ در بررسىهاى خود اعتراف مىكنند كه در سراسر جهان جز محاسبه و اندازه‌گيرى و جز نظام و تشكيلات حيرت انگيز ، چيزى نديده‌اند . حتى تمام كوشش‌هاى بشر در مراكز علمى و آزمايشگاه‌ها و رصدخانه‌ها براى اين است كه نظام‌هايى را كه براين جهان حكومت مىكند كشف كنند و هدف بازگو كنندگان رازهاى طبيعت ، چيزى نيست ، جز پرده‌بردارى از اسرار طبيعت و