الشيخ السبحاني

45

دوست نماها (تفسير سوره منافقون) (فارسى)

مدت‌ها همين اسرائيليات ، سايه‌هاى شوم خود را بر افكار مسلمانان افكنده و قرن‌ها به‌صورت حقايق تلقى مىشد . سمرة بن جندب به نام صحابى پيامبر ، گردانندهء دستگاه تبليغاتى معاويه بود . او با اخذ چهار صد هزار درهم شأن نزول دو آيه را دگرگون ساخت ؛ آيه‌اى « 1 » را كه دربارهء جان‌بازى على عليه السلام در « ليلةالمبيت » ( شبىكه اميرمؤمنان در خوابگاه پيامبر خوابيد ) نازل‌شده بود ، از فضايل قاتل على عليه السلام عبدالرحمن‌بن ملجم خواند و گفت : در حقّ وى نازل گرديده وآيهء زير را ( كه در مذمت منافقان وارد شده است ) دربارهء على دانست وگفت : منظور « ابوتراب » على است . اينك متن آيه : « وَمِنَ النّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِى الحَياةِ الدُّنْيا وَيُشْهِدُ اللَّهَ عَلى ما فِى قَلْبِهِ وَهُوَ أَلَدُّ الْخِصامِ » ؛ « 2 » گفتار و تظاهرات برخى از مردم ، تو را در زندگى دنيا به‌تعجب‌مىآورد و او خدا را گواه مىگيرد كه آن چه مىگويد باعقيدهء قلبىاو مطابقت دارد ، در صورتى كه او از سرسخت‌ترين دشمنان است .

--> ( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 207 . و متن آيه اين است : « وَمِنَ النّاسِ مَنْ يَشْرِى نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ وَاللَّهُ رَؤُف‌ٌبِالْعِبادِ » ؛ برخى از مردم با خدا معامله نموده و جان خود را براى به‌دست‌آوردن رضايت خدا از دست مىدهند ، خدا به بندگان خود مهربان است » . نزول اين آيه در بارهء اميرمؤمنان مورد اتفاق بسيارى از مفسران و محدثان است ، جز سيوطى كه در درالمنثور شأن نزول آن را طور ديگر نقل نموده است . مرحوم شيخ جواد بلاغى ، مفسر عالى قدر اسلام در كتاب آلاء الرحمان ( ج 1 ، ص 184 - 185 ) مصادر اين مطلب را از دانشمندان اهل تسنن نقل نموده است . ( 2 ) . نهج البلاغه عبده ، ج 3 ، ص 33 .