و يا طمع در منافع فعلى ، به دوستى و يگانگى تظاهر نمايند . منافق ، اختصاص به اسلام و يا مذاهب ديگر ندارد ، بلكه در احزاب سياسى نيز ديده مىشود . معمولاً وقتى مرام و روش حزب ، منافع دسته‌اى را به خطر مىاندازد و دسته‌اى كه از روى ترس و يا علت ديگر نمىتوانند صريحاً و آشكارا با حزب حاكم مخالفت نمايند ، فوراً با به‌دست آوردن گروهى هم‌فكر ، هستهء مركزى حزب نفاق را تشكيل مىدهند . گاهى هم اجانب و بيگانگان ، دسته‌اى را تحريك نموده كه در داخل حزب ايجاد دو دستگى نمايند و با هو و جنجال ، حزب را از اجراى منويات باز دارند . درمرحلهء سوم ممكن است يك دسته از اول به تز حزب ، مؤمن نبوده باشند و روى مطامعى ، تظاهر به موافقت نمايند و يا براى حفظ جان و مال ، خود را عضو حزب قلمداد كنند . علل فوق ، سبب پيدايش حزب‌هاى منافق در احزاب جهانى است كه به افكار عمومى تكيه دارند . اسلام ، از قانون ياد شده مستثنا نشد و پس از تشكيل دولت و حزب اسلامى بر اساس خداشناسى و عدالت اجتماعى وفضايل اخلاقى ، در دل اين اكثريت ، اقليتى به نام حزب منافق به‌وجود آمد كه در ظاهر به اصول و فروع اسلامى احترام مىگذاشتند ، ولى در نهان از دشمنان سرسخت اسلام بودند و در مواقع حساس با دشمنان اسلام همكارى مىكردند و اسرار نظامى اسلام را در اختيار دشمنان مىگذاشتند و با جعل اكاذيب و شايعه‌سازى ، در دل برخى از مسلمانان ايجاد رعب مىكردند و بر اثر