رابطه با دولت‌هاى ضداسلام براى سقوط دولت اسلامى مىكوشيدند . ضررهاى سنگين حزب منافق منحصر به گذشته نبود ، بلكه بيش از اينهاست ، كه با مراجعه به شأن نزول آيات مربوط به منافقين و تواريخ اسلامى ، كاملاً به دست مىآيد . نطفهء اين حزب درمدينه منعقد شد . هنگامى كه اكثريت قاطع مدينه ، از مهاجرت پيامبر به آن شهر استقبال شايانى به عمل آوردند ، يك اقليت ناچيزى از اين كار خوش‌وقت نشده ، در باطن سرسختانه با اسلام مبارزه كردند و به حال شرك و كفر خود باقى ماندند . علل تشكل و پيوستگى اين افراد ، امور مختلفى است كه در زيربيان مىشود : 1 . گروهى اسلام را با مطامع و منافع شخصى خود مخالف ديده ، آن‌را بر ضرر خود تشخيص دادند . ناگفته پيداست هرگونه اصلاحى كه مىخواهد منافع توده‌ها و قشرهاى تحت فشار را تضمين كند ، نمىتواند رضايت صددرصد همهء مردم را به‌دست‌آورد ، از اين نظر اقليت مخالفى پيدا شده ، به عناوين گوناگون شروع به كارشكنى مىكنند . پيش از آن كه پيامبر اسلام به مدينه مهاجرت كنند ، قبيله‌هاى اوس و خزرج از جنگ‌هاى صد سالهء خود خسته شده و تصميم گرفته بودند حكومتى مركّب از افراد دو قبيله به وجود آورند و رياست آن را عبداللّه‌بن‌أبى ، به‌عهده بگيرد و مقدمات اين كار داشت انجام مىگرفت كه نور اسلام بر دل گروهى از جوانان و سران دو قبيله تابيد و از پيامبر خواستند كه به مدينه هجرت نمايند . وقتى پيامبر وارد شهر شد ، بيشتر مردم از آن حضرت استقبال پرشورى به عمل آوردند . عبداللّه بن أبى - كه ورود اسلام را بر خلاف مطامع خود تشخيص