يونان ، اصول اين اخلاق به طور دربست و دست‌نخورده وارد محافل علمى مسلمانان گرديد و گروهى از دانشمندان اسلام به بسط و تكميل آن پرداختند و رسايل و كتابهايى را دربارهء آن نوشتند . بهترين كتابى كه نمايشگر ارزش واقعى مكتب اخلاقى يونان است ، همان كتاب « تهذيب الاخلاق و تطهير الاعراق » ابو على احمد بن محمد بن مسكويه ( متوفاى سال 431 ه . ) است . در ارزش و اهميت اين كتاب ، كافى است كه مرحوم محقق طوسى اشعارى در توصيف آن سروده و نخستين بيت آن اين است . بنفسى كتابا حاز كل فضيلة * و صار لتكميل البرية ضامنا « 1 » پس از اين كتاب ، مبين ارزش واقعى اخلاق يونانى ، همان كتاب « اخلاق ناصرى » نگارش مرحوم خواجه نصير الدين طوسى است كه آن را براساس و منوال اخلاق يونانى نگاشته است . نقص روشن مكتب اخلاق يونانى اين است كه اصول اخلاقى را بر پايه منافع زودگذر مادى و تفسير و تحليل كرده است ؛ مثلا مىگويد : اگر اين شيوه اخلاقى را به كار ببنديم ، « نام نيك » و « ذكر جميل » در اجتماع پيدا مىكنيم . ولى از جنبه‌هاى معنوى و اخروى ، كاملا غفلت ورزيده ، و به‌سان اخلاق ماترياليستى كه بيش از آنكه هدف از آن ، تهذيب نفس و روان باشد ، مقصود ، تأمين زندگى براى نفوذ در اجتماع است . « اخلاق عرفانى » درست نقطه مقابل « اخلاق يونانى » است و از مزايايى برخوردار است ، ولى هرگز جنبه سازندگى و تحرك ندارد و برخى از قسمتهاى

--> ( 1 ) . تأسيس الشيعة الكرام لعلوم الإسلام ، ص 411 .