الشيخ السبحاني
22
نظام اخلاقى اسلام (تفسير سوره مباركه حجرات) (فارسى)
آن را نمىتوان به عموم مردم عرضه نمود و براى جوانى كه تشنهء مكتبى است كه در عين اينكه او را با فضايل آراسته سازد ، راه و رسم زندگى را نيز به او بياموزد ، جاذبهاى ندارد . مكتب اصيل و مطمئن و در عين حال جامع و خلّاق ، همان مكتب اخلاقى قرآن و اسلام است كه از همه مزاياى مادى و معنوى به طور كامل برخوردار مىباشد ؛ ولى مشروط بر اينكه به دور از هر نوع پيرايه ، تبيين و عرضه گردد . در برخى از كتب كه تحت عنوان اخلاق اسلامى تأليف شدهاند ، يك سلسله دستورات به چشم مىخورد كه هرگز با اصول تعاليم اسلام سازگار نيست و پس از دقت و بررسى ، روشن مىشود كه همه آنها نتيجهگيريهايى شخصى و برداشتهاى خاص خود مؤلفان است و ربطى به اصول اخلاقى اسلام ندارد . مثلا كتاب احياء العلوم ( تأليف غزالى ، متوفاى سال 505 ه . ) يكى از جامعترين كتب اخلاقى است ، و شايد در مجموع ادوار اسلامى ، كتابى به اين جامعيت نوشته نشده باشد ؛ ولى متأسفانه در تحليل برخى از موضوعات اخلاقى ، مطالبى در آن به چشم مىخورد كه هرگز با روح تعاليم اسلامى سازگار نيست . مرحوم محمد محسن فيض ( متوفاى سال 1091 ه . ) اين كتاب را از بسيارى از زوايد ، پيراسته و با افزودن بسيارى از روايات پيشوايان اسلام ، آن را به صورت كتابى به نام « المحجة البيضاء فى تهذيب الاحياء » درآورده است و اين كتاب در هشت مجلد ، به طور مكرر چاپ شده است . لزوم يك نهضت اخلاقى هيچ فرد باوجدانى - اعم از مذهبى و غير مذهبى - نمىتواند در برابر