پس دعا بايد همراه حالتى اميد وارانه باشد آنچنانكه گويى اجابت در آستانه خانه است و نيز در همان وقت نبايد مطمئن بود و اجابت را بر خدا محتوم و واجب دانست ، زيرا خداى سبحان برتر و عظيمتر از آن است كه انسان چيزى را بر او واجب كند و انتظار وقوع حتمى آن را از او داشته باشد . انسان نمىتواند مطمئن باشد كه با يك بار دعا كردن ، از همهء رنجها و مشكلاتش نجات مىيابد و هم‌چنين درست نيست كه از نجات ، نااميد باشد و تسليم وضع دردناك خود گردد ، بلكه انسان مؤمن بايد در ميان بيم و اميد باشد و دعاى حضرت زكريا وزنش نيز اين چنين بود ، همچنانكه خداوند مىفرمايد : « و ما را از سر بيم و اميد مىخواندند و براى ما خاشع بودند . » آنجا كه دعا از سر ميل و بيم ، ميان اميد و ترس است احتمال استجابت افزايش مىيابد و اين است بهترين روشى كه مؤمنان در دعاهاى خويش ، پى مىگيرند . دعا و فطرت انسان آيه 62 از سورهء نمل ، از جنبهء ديگر دعا ، پرده بر مىگيرد : ( أَمَّن يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاءَ الْأَرْضِ أَءِلهٌ مَعَ اللَّهِ قَلِيلًا مَا تَذَكَّرُونَ ) . « آن كيست كه مضطرّ را اجابت مىكند چون او را بخواند و بدى را بر طرف مىسازد و شما را جانشينان در زمين قرار مىدهد ، آيا معبودى جز اللَّه هست ؟ شما اندكى متذكّر مىشويد . » آنگاه كه تو درمانده شده‌اى ، كدامين در را بايد بكوبى ؟ گره گشاى تو كيست ؟ و چه كسى دعايت را مستجاب مىكند ؟ « آن كيست كه مضطرّ را اجابت مىكند چون او را بخواند ؟ » كيست آنكه دعاى مضطرّ را استجابت مىكند ؟