براى مال است و نه براى تجارت . « 1 » زائر خانهء خدا در حجّ با مشكلات زيادى برخورد مىكند ؛ در عرفات ، در رمى جمرات ، يا در طواف . . . ، شايد در آن لحظات از شدّت گرما و شلوغى مرگ را به چشم خود ببيند ، و اينها در حالى است كه سر او در برابر گرماى سوزان خورشيد برهنه است . او نه تنها نبايد براى كسى مزاحمت ايجاد كند و كسى را در آن ازدحام به اطراف براند ، بلكه منازعه و مجادلهء بر حق نيز بر او جايز نمىباشد . ( الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُومَاتٌ فَمَن فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجِّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي الْحَجِّ . . . ) « 2 » . « حجّ واجب در ماه‌هاى معيّن است . پس هركه را حجّ واجب شود بايد آنچه ميان زن و شوهر روا است ترك كند و كار ناروا ( مانند دروغ و مجادله و بدگوئى و گفتن لا واللَّه وبلى واللَّه ) را ترك كند . » او در حجّ نمىتواند به خدا قسم بخورد ، در آنجا فقط اطاعت و تسليم در برابر خدا رواست و نه چيز ديگر . مجاهد در راه خدا اگر در جنگ شركت كند ممكن است بكشد و ممكن است شهيد شود ، ولى زائر خانهء خدا حتّى اگر مرگش فرا رسد بدون دفاع از خود است ، در حالى كه امكان دارد در اثر دفاع از خود مرگ به سراغ او نيايد . حقيقتاً اين تسليم مطلق و بىچون و چرا جوهرهء ايمان را در انسان تربيت مىكند و آن را صيقل مىبخشد و به زندگى او رنگ ايمانى جديدى مىزند .

--> ( 1 ) - وسائل الشيعه ، ج 8 ، ص 78 . ( 2 ) - سورهء بقره ، آيهء 197 .