ميلاد فرخنده از پدر و مادرى علوى به دنيا آمد . ( امام سجاد و ام عبداللَّه دختر امام حسن مجتبى ) امام محمّد باقر چهار سال پيش از واقعه عاشوراى كربلا . يعنى در سال 57 هجرى ، چشم به جهان گشود . در بارهء روز ولادت او ميان راويان اختلاف است . برخى ميلاد آن‌حضرت را سوّم صفر و برخى اوّل رجب گفته‌اند . آن‌حضرت از نظر سنّى بزرگترين فرزند پدرش نبوده است ، امّا براى تصدّى منصب امامت از ديگران شايستگى بيشترى داشت ، و پدرش پيرو فرمان رسول خدا صلى الله عليه و آله او را به پيشوايى مردم منصوب كرد . زهرى ، همين نكته را از امام سجاد عليه السلام مىپرسد : اى فرزند رسول خدا چرا به بزرگترين فرزندانت وصيّت نكردى ؟ آن‌حضرت در پاسخ فرمود : اى ابو عبداللَّه امامت به خردى است و به بزرگى نيست بلكه رسول خدا اين گونه مقدر كرده و ما آن را اين گونه در لوح و صحيفه يافته‌ايم . مادر گرامى آن‌حضرت ، چنان كه امام صادق فرمود است : صديقه‌اى