بود كه در خاندان امام حسن همتا و نظير نداشت . « 1 » زندگى پاك او چهار سال از عمر خود را در سايهء جدّش ، سبط شهيد پيامبر ، سپرى كرد و از صبغه الهى كه در زندگى امام حسين تجلّى يافته بود ، برخوردار گشت . بى گمان فاجعهء جانگداز كربلا ، بر شخصيّت امام باقر كه لحظه به لحظه شاهد صحنه‌هاى آن بود ، تأثير خود را گذاشت چرا كه بنابر برخى روايات ، آن‌حضرت از جمله كسانى بود كه همراه با بقيه بنى هاشم در اين ماجرا حضور داشت . امام پس از اين فاجعه 19 سال و 60 روز در سايهء پدر بزرگوارش ، سيّد الساجدين ، به سر برد « 2 » كه حيات او نمونه‌اى و الا از زندگى ربّانى بود و پرتو اين حيات ، طريق سالكان حق را تا به امروز روشنى بخشيده است . از همان روزهاى آغازين حياتش ، خطوط امامت در سيمايش آشكار بود . در حديثى از ابو الزبير محمّد بن مسلم مكّى آمده است كه گفت : نزد جابر بن عبداللَّه بوديم كه على بن الحسين و فرزندش محمّد كه هنوز كودك بود ، وارد شدند . جابر ، آن‌حضرت را در آغوش گرفت ، على بن الحسين خطاب به فرزندش فرمود : سر عمويت را ببوس ، محمّد به جابر نزديك شد و سر او را بوسيد ، جابر كه بينايىاش را از دست داده بود ، پرسيد : اين

--> ( 1 ) - بحارالانوار ، ج 46 ، ص 215 . ( 2 ) - همان مأخذ ، ص 217 .