دارد تحليل شخصيّت افرادى است كه در اين سپاه بودند . آنان چه كسانى بودند و چرا به يارى امام شتافتند و سرانجام نتيجه چه شد ؟ تاريخ نگاران سپاه امام حسن را مركب از چند تيره دانسته‌اند : 1 - شيعيان پاكدلى كه به عنوان اداى تكليف دينى خويش و انجام مأموريت انسانى خويش از آن‌حضرت پيروى مىكردند كه البته شمار آنان اندك بود . 2 - خوارج كه خواستار جنگ با معاويه و امام حسن بودند ، امّا در اين برهه ، فعلًا مىخواستند كار معاويه را تمام كنند تا در آينده به حساب آن‌حضرت نيز رسيدگى كنند . 3 - فتنه جويان و آزمندانى كه مىخواستند با شركت در جنگ غنيمت ، به دست آرند . 4 - ترديد كنندگانى كه حقيقت ماجرا را از اين جنگ درنيافته و آمده بودند تا دليلى بيابند كه به كدامين گروه بپيوندند . 5 - متعصبانى كه سران قبايل را مدّ نظر داشتند و اين جنگ را به حساب جنگهاى قبيله‌اى و خرده حسابهاى شخصى محسوب مىكردند . اينان عناصر سپاه امام بودند و طبيعى است كه چنين سپاهى ، با اين تنوع اشخاص و آرا ، نمىتواند در انجام مأموريت خويش كامياب باشد ، زيرا جنگ ، طالب ايمان و يكپارچگى و اطاعت است . سپس امام حسن عليه السلام نخستين گروه خود را تشكيل داد و آنان را به عنوان جلوداران سپاه تحت فرماندهى عبيداللَّه بن عبّاس تعيين كرد . عبيداللَّه از جهات گوناگونى براى عهده دارى اين امر شايستگى داشت :