السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: خاكرند)
51
احكام خمس (فارسى)
است ، و چون بسيارى از مردم بويژه كشاورزان اقتصاد خود را بر حسب سال تنظيم مىكنند لذا مخارج بطور سالانه محاسبه مىگردد مگر در موارد استثنايى ، كه در آينده انشاء اللَّه به آن مىپردازيم . 2 - آغاز سال مالى كه انسان براى مخارج خود برمىگزيند مربوط به وضع وى مىباشد ولى هرآينه كه سود بدست آمد پس از كسر مخارج خمس واجب مىگردد . پس شايسته آن است ، پس از روزى كه خمس مىدهد آغاز سال مالى خود را مقرّر كند و مىتواند آغاز سال خود را جلو و يا عقب بياندازد ولى اگر سال خود را به عقب بكشاند بايد خمس اين فاصله زمانى را محاسبه و بپردازد و پس از آن سال مالى خود را تنظيم نمايد . 3 - كسانى كه زندگى آنان با كشاورزى فصلى ارتباط دارد و مخارج خود را هر سه ماه يك بار تنظيم مىكنند ، مىتوانند خمس خود را هر سه ماهه محاسبه و بپردازند ، و يا كسانى كه زمينهاى كشاورزى آنان هر دو سال و يا سه سال يك بار محصول مىدهد مىتوانند زندگى خود را بر حسب فصل كشاورزى تنظيم كنند ، مشروط بر اينكه درآمد ديگرى نداشته باشند . معيار در اين زمينه نوع ساختار اقتصادى آنان از لحاظ درآمد و مخارج است و هزينههاى زندگى بر اساس اين معيار و شرايط ويژه هر شخص و يا عرف شهر ، تنظيم شود . 4 - بنابراين هزينهها ( مؤنه ) گاهى سالها استمرار دارد مانند خريد خانه مسكونى و يا هزينه ازدواج و حجّ در بعضى كشورها ، لذا تراكم هزينهها طى ساليان ضرورى مىگردد ، لذا اقوى آن است كه اين گونه هزينهها از سود سالانه استثنا شود ، و احتياط آن است كه با ولى خُمس مصالحه كند .