السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: خاكرند)
50
احكام خمس (فارسى)
7 - اگر مكلّف در ميان سال فوت كند مؤنه او تا روز درگذشت محاسبه مىگردد و نبايد منتظر حساب خُمس او تا پايان سال مالى شده . . 8 - پرداخت قرض از مؤنه است ، چه آن قرض براى سال جارى بوده و يا سالهاى گذشته ، و تفاوتى نيست ميان اينكه اين قرض براى نيازهاى واقعى او بوده يا خير ، حتى اگر قرض براى خريد نيازهاى سالهاى آينده وى باشد . حال اگر جايگزين قرض گرفته شده را دارا بوده ، حكم خاص خود را دارد ، پس اگر به آن مبلغ اكنون و يا در آينده نزديك نياز داشته باشد بطوريكه جزء مؤنه شناخته شود ، مؤنه است و گرنه مؤنه نخواهد بود . 9 - زيان و ضرر از سود جبران مىگردد چه اين زيان از سرمايه يا ديگر املاك و مستغلات شخصى كه به آن نياز دارد باشد و يا در سال مالى خمس آن را جبران كند ، ولى زيان غير از آن از اين مشمول مستثنى است . مثلًا اگر باغ و يا كشتزارى كه نياز به آن نداشته ولى بر اثر سيل ويران شده است و آن را تعمير ننمود ، خسارت وارده از سود كسر نمىگردد ولى اگر آن را تعمير نمود ، مخارج آن از مؤنه سالانه حساب مىشود ، و همچنين اگر چنانچه آن زمين وسيله امرار معاش بوده ، خسارت آن از مؤنه حساب مىگردد زيرا بايد آن را دير و يا زود اصلاح كند . سال مالى و مؤنه 1 - خمس بهرهها و درآمدها پس از كسر مخارج زندگى واجب