السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: خاكرند)

34

احكام خمس (فارسى)

ارزش آن بيست دينار شرعى باشد البتّه پس از كسر مخارج استخراج و پالايش آن ، محاسبه مىشود . 4 - زمين كه از آن معادن استخراج مىگردد ، چه داراى مالكيّت باشد و چه مباح ، تفاوتى ندارد ، و نحوه استخراج آن كه از عمق زمين و يا از لايه‌هاى فوقانى آن بيرون آيد ، نيز تفاوتى ندارد . هم‌چنين به معادنى كه در عمق درياها مانند چاه نفت و گاز كه نام معدن بر آن باشد و يا به آن غوص گفته شود ، خمس تعلّق مىگيرد . مسائل فرعى 1 ) كودك و ديوانه - و همانند آنها - اگر چنانچه معدنى را استخراج كردند و يا سرپرستان ( اولياء ) بنفع آنان استخراج كردند ، ترجيحاً خمس واجب مىگردد و ولى به نيابت از آنان بايد اين فريضه را انجام دهد ، ولى در مورد كافر ترديد وجود دارد ، و احتياط آن است كه از وى خمس اخذ شود ولى اگر كافر مسلمان شد ، خمس گذشته از او اخذ نمىگردد بر حسب قاعدهء ( الاسلام يجبّ ما قبله / اسلام گذشته را ناديده مىانگارد ) . 2 ) اگر معدن در نوبت‌هاى نزديك استخراج گرديد بايد براى تعيين حدّ نصاب ، همهء آنها با هم مورد محاسبه قرار گيرد . ولى اگر چنانچه معدنى را استخراج و درآمد حاصله آن را صرف زندگى خود كند ، سپس اقدام به استخراج نمايد هر بار بايد حد نصاب را جداگانه محاسبه كند . 3 ) اگر گروهى معدنى را استخراج كنند بايد سهم هر يك مورد محاسبه قرار گيرد و اگر به حد نصاب رسيد ، خُمس آن بايد پرداخت