« اوست كه اين كتاب را بر تو نازل كرد ، بعضى از آيه‌ها محكماتند ، اين آيه‌ها ام‌ّالكتابند و بعضى آيه‌ها متشابهاتند ، امّا آنها كه در دلشان ميل به باطل است به سبب فتنه‌جويى و ميل به تأويل از متشابهات پيروى مىكنند در حالى كه تأويل آن را جز خداى نمىداند و آنان كه قدم در دانش استوار كرده‌اند مىگويند : ما بدان ايمان آورديم همه از جانب پروردگار ماست و جز خردمندان پند نمىگيرند . » قرآن اين چنين از نيّات فاسد اين گروه پرده بر مىدارد و قاطعانه از تأويل قرآن در راه اغراض پليد نهى مىكند . روايات ، امورى را نهى مىكنند كه آيات نيز از آنها باز مىدارند ولى اين روايات آن را « تفسير به رأى » يا سخن گفتن بر اساس تمايلات شخصى تعبير مىكنند كه در برابر حق و واقعيّت قرار دارد . اگرچه بطور كلّى نظريه پردازى براساس سليقه و آراء شخصى و « تفسير به رأى » كردن سخن و نقطه نظر ديگران حرام است ولى چنين كارى دربارهء خداوند تبارك و تعالى حرمت بيشترى دارد و به همين سبب روايات اين مسأله را به قرآن اختصاص داده‌اند كه در عين حال از قوانين عمومى نيز خارج نيست . و اينك پاره‌اى از اين روايات : از امام صادق عليه السلام نقل شده كه فرموده است : « كسى كه قرآن را تفسير بر رأى كند اگر هم درست از آب درآيد باز هم اجر نمىبرد و اگر اشتباه كند دورى او از آسمان و زمين هم بيشتر گردد . « 1 » » از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله روايت شده كه فرموده است : « كسى كه قرآن را

--> ( 1 ) - تفسير صافى ، ج 1 ، ص 21 .