تفسير به رأى كند و به حق برسد بازهم خطا كرده است . « 1 » » و نيز از حضرتش صلى الله عليه و آله روايت شده كه فرموده است : « كسى كه قرآن را تفسير به رأى كند جايگاهش در آتش قرار گيرد . » بنابراين حقيقت ترديدناپذير آن است كه سخن براساس برداشت شخصى و سليقه‌اى - به ويژه در تفسير قرآن كريم - به شديدترين وجه حرام و از آن نهى شده است ولى اين سخن ارتباطى با تدبّر در قرآن ندارد زيرا تدبّر يعنى « تفكّر متمركز در آيه براى شناخت حقيقتى مشخّص كه در آن ذكر شده است » پس تدبّر همان « كسب آگاهى » از قرآن است تا آدمى قرآن را تفسير به رأى نكند ، بلكه با علم به چنين كارى بپردازد . قرآن : تزكيه و تعليم قرآن دو هدف اساسى دارد كه اگر آن دو را بشناسيم برخى از جوانب پيچيدهء آن را باز خواهيم شناخت . اين دو هدف عبارتند از : تزكيه و تعليم مردم . خداوند در كتاب خود به اين دو هدف اشاره كرده و مىفرمايد : ( هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِن كَانُوا مِن قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ ) « 2 » .

--> ( 1 ) - همان مأخذ . ( 2 ) - سورهء جمعه ، آيهء 2 .