سن بلوغ آن را در مىيابد - و حال آن كه قبلًا آن را نمىدانسته - خود دليل وجود عقل در فرد است كه وسيله‌اى براى شناخت خود عقل نيز هست . 3 - اين شيوه جديد در شناخت « عقل » تنها به ثبوت عقل اختصاص ندارد ، بلكه اگر دقيقاً تعقيب شود « صفات » عقل و « عوامل » كاهش و افزايش آن و راههاى رسيدن آن به حقايق را نيز روشن مىسازد . نخستين چيزى كه در صفات روحى ، پيرامون عقل مكشوف مىگردد عبارت است از : پيوند استوار آن با « خواست بشرى » ، خواستى كه يا از عقل پرتو مىگيرد يا نمىگيرد زيرا عقل نيز همچون هر نعمت ديگرى كه به انسان عطا شده است علىرغم آن كه در اختيار انسان و پاسخگوى نيازهاى اوست ولى خود را به آدمى تحميل مىكند و تسليم و رام اوست ، ما مىتوانيم از عقل خود نور بگيريم و بينديشيم و مىتوانيم آن را به كنارى بنهيم و هرگز انديشه نكنيم . اگر بخواهيم اين حقيقت را درك كنيم كه هم اكنون روز است مىتوانيم با توجّه به عقل به اين حقيقت دست يابيم ، امّا اگر خواهان چنين چيزى نباشيم مىتوانيم به امور ديگرى توجّه كنيم . اين ويژگى ما را به اهمّيت تمركز در شناخت مىرساند ، زيرا تمركز يعنى توجّه كامل به حقيقتى از حقايق با به كار گرفتن تمامى عقل پيرامون آن ، چنانچه آشفتگى كه جز ضعف اراده و بىثباتى آن