السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آژير)
122
مباحثى پيرامون معارف قرآن كريم (فارسى)
نيست موجب ضعف عقلى مىگردد ، زيرا فاقد تمركز است . حالتهاى فرو پاشيدگى « عصبى » كه گاهى به سبب « خشم » شديد يا « شهوت » فراوان يا « حزن » عميق بر آدمى عارض مىشود عوامل ديگرى هستند كه اراده را تضعيف و در راه از ميان رفتن عقل تأثير مىنهند . 4 - اگر بپذيريم كه اراده ضرورتى عقلى است به گونهاى كه محال است بشر بدون برگزيدن هدايت ، راه به مقصد برد و بدون آن كه خواهان شناخت باشد بدان راه يابد در آن صورت زمينه تعليم با تربيت و عرفان با ايمان و علم با عمل در ارتباط خواهد بود . بنابراين مادامى كه تربيت ، همان قدرت خويشتن دارى بر اساس اراده آزاد است و مادامى كه « ايمان و عمل » دو گونهء از تربيت اند پس « عقل » نيز از « تربيت » متأثّر مىشود ، زيرا عقل تحت تأثير اراده قرار دارد . مشكلى كه گمراهان از آن در رنج هستند عقدهاى روانى است برخاسته از نداشتن ارادهاى كه آنها را از رسوبات و بيمها رهايى بخشد و ايشان را به تفكّرى منطقى وادارد . نخستين چيزى كه در اين افراد بايد بدان پرداخت همين اراده سست و ناتوان آنها است تا بدين ترتيب از فشارهاى خارجى كه انديشههاى خاصّى را بديشان تحميل مىكند رهايى پيدا كنند و تنها با نور عقلى هدايت يابند كه آنها را به راه حقّ مىرساند .