مصحف « أبى » و اهل دمشق طبق قرائت « مقداد » بود . و به عقيدهء ابن اثير اهل « حمص » بر قرائت « مقداد » بودند « 1 » . عايشه و جمع‌آورى قرآن با وجود جمع‌آورى قرآن توسط زيد و با اينكه عثمان مردم را وادار به يك قرائت كرد . و مصاحف را نوشت . و آنها را به شهرهاى بزرگ فرستاد . و مصاحف ديگر را آتش زد با اين‌همه « يوسف بن ماهك » كه ارسال مصاحف عثمانى را به بلاد درك نكرده است « 2 » روايتى نقل مىكند دال بر آن كه عايشه معتقد بود قرآن هنوز تا آن هنگام ، جمع‌آورى نشده بود . ابن ماهك مىگويد : نزد عايشه ام‌المؤمنين ( رض ) بودم كه مردى از اهل عراق وارد شد و گفت : كدام كفن بهتر است ؟ عايشه : واى بر تو ! چه فرقى برايت دارد ؟ . آن مرد گفت : اى ام‌المؤمنين ! مصحف را به من نشان ده . عايشه گفت : چرا ؟ آن مرد گفت : براى آن كه قرآن را از روى آن تأليف كنم چون كه قرآن غير مؤلف مىباشد . ( يعنى غير مرتب و نامنظم است يا اين كه ما قرآن را غير مؤلف مىخوانيم ) . عايشه گفت : هيچ فرقى ندارد كه به چه ترتيب بخوانى . . . « 3 » . « عسقلانى » احتمال مىدهد اين مراجعه براى قرآن شايد بخاطر نامرتب بودن قرآن و نامنظم بودن قرآن باشد و شايد هم به خاطر اختلاف مردم در تعداد آيات و نظم آن بوده است « 4 » اين حديث دلالت روشنى دارد بر آن كه قرآن حتى بعد از سوختن مصاحف توسط

--> ( 1 ) رك : الكامل فى التاريخ ، ج 3 ، ص 111 . تاريخ القرآن آبيارى ، ص 107 التمهيد فى علوم القرآن ، ج 1 ، ص 247 به نقل از : كامل و المصاحف سجستانى ، ص 11 - 14 . ( 2 ) فتح البارى ، ج 9 ، ص 36 . ( 3 ) صحيح بخارى ، ج 3 ، ص 146 التمهيد ، ج 1 ، ص 246 و 247 به نقل از : صحيح بخارى و المصنف عبد الرزاق ، ج 3 ، ص 352 . ( 4 ) رك : فتح البارى ، ج 9 ، ص 36 - 38 و 39 و التمهيد ، ج 1 ص 247 به نقل از : فتح البارى .