السيد جعفر مرتضى العاملي (مترجم: اسلامى)
305
حقائق هامة حول القرآن الكريم (حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم) (فارسى)
پيامبر اكرم - ص - جمعآورى كرده بودند رجوع كند و صحت و سقم مطلب را دريابد و مطمئن گردد كه معوذتين جزء قرآن مىباشند يا خير . بهر حال ادعاى باقلانى دليلى به همراه ندارد و يك احتمال صرف است . اگر چه صرف احتمال در اين باب كفايت مىكند . ثالثا : مورخين نقل مىكنند كه : عاصم قرائت « معوذتين » را از زرّ بن حبيش فرا گرفت . و او هم قرائت خود را از ابن مسعود نقل مىكند . همچنين گفتهاند كه : اين قرائت صحيح است و نقل آن از ابن مسعود درست مىباشد « 1 » . رابعا : از سفيان بن عيينة از عبده و عاصم از زرّ منقول است كه گفت : به أبى بن كعب گفتم : برادرت ( ابن مسعود معوذتين را از مصحف پاك مىكند . وى انكار نكرد . به سفيان گفتند : مقصودت ابن مسعود است ؟ ! گفت : بلى . و معوذتين در مصحف ابن مسعود نبود وى مىديد پيامبر اكرم حسنين - عليهما السلام - را با اين دو سوره « تعويذ » مىبست . و نشنيد كه پيامبر اين دو سوره را در نماز بخواند ، لذا پنداشت اين دو ، تعويذ مىباشند . و بر گمان خود اصرار ورزيد . ليكن ديگران به قرآن بودن اين دو سوره قطع حاصل كرده آن دو را در مصحف جاى دادند « 2 » ابن قتيبه نيز چنين نظرى دارد « 3 » . نقل بالا دليل آن است كه ابن مسعود در اين زمينه دچار اشتباه شده است ، و چه بسا كه پس از آشكار شدن مطلب به حقيقت برگشته باشد و عاصم قرائت خود را از اين دو سوره از ابن مسعود گرفته باشد و اين عينا اعتقاد زرقانى و ديگران درباره ابن مسعود است ، آنان مىگويند : ابن مسعود در آغاز كار ، قرآن بودن « معوذتين » را منكر بود و بعد كه نقل متواتر و اجماعى اين دو سوره را ديد و حقيقت امر بر وى منكشف گرديد به قرآن بودن آنها ايمان آورد و در رأس ايمانآورندگان قرار گرفت « 4 » . اما اين ادعا كه اين دو سوره در مصحف ابن مسعود نبودهاند با روايت ذيل مغاير است كه : ابن مسعود معوذتين را به عنوان دو تعويذ - كه جبرئيل آنها را با خود فرودآورده بود -
--> ( 1 ) برهان زركشى ، ج 2 ، ص 128 . شرح الشفاء / قارى ، ج 2 ، ص 315 . الاتقان ، ج 1 ، ص 79 . فواتح الرحموت در حاشيه المستصفى ، ج 2 ، ص 9 . مناهل العرفان ، ج 1 ، ص 269 . و المحلى ، ج 1 ، ص 13 . ( 2 ) مسند احمد ، ج 5 ، ص 130 . ( 3 ) الجامع لاحكام القرآن ، ج 20 ، ص 251 . و الاتقان ، ج 1 ، ص 80 . ( 4 ) مناهل العرفان ، ج 1 ، ص 269 . و شرح الشفاء / ملا على قارى ، ج 2 ، ص 315 .