السيد جعفر مرتضى العاملي (مترجم: اسلامى)

224

حقائق هامة حول القرآن الكريم (حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم) (فارسى)

رازى و نيشابورى جرأت تخطئه سعيد را پيدا نكرده‌اند در حالى كه قرائت فوق را صحيح مىدانند . رازى در اين باره مىگويد : « راه يا بى چنين غلطى به مصحف منقول بالتواتر از رسول اللّه - ص - بعيد است . و چطور ممكن است ادعاى وجود غلط در چنين مصحف مجمع عليه كرد « 1 » ؟ » نيشابورى هم مىگويد : « سستى اين ادعا آشكار است ؛ زيرا كه اين مصحف متواترا از رسول خدا - ص - نقل شده است « 2 » . . . » . اما زمخشرى در اين مورد با صراحت مىگويد : به اين قبيل ادعاها نبايد توجه كرد كسى اين ادعاها را باور مىكند كه در كتاب ، غور نكرده باشد و با مذاهب بيانى عرب آشنا نباشد و شيوهء آنان را در نصب كلمات از باب اختصاص و تنوع در به كار بردن نصب نشناسد . كسى اين ادعا را باور مىكند كه فراموش كرده است سابقين و اوّلين از مسلمانان كه توصيف آنان در تورات و انجيل هم آمده است آن‌چنان بلندهمت و غيور بودند كه اسلام را از هر گونه مطاعن و عيوب حفظ مىكردند و رخنه‌اى باقى نمىگذاشتند تا آيندگان بيايند و آن رخنه را پر كنند و پارگى را رفو نمايند « 3 » . 3 - از سعيد بن جبير منقول است كه در قرآن چهار كلمه با لحن و خطا نگاشته شده‌اند : « الصابئون ، المقيمين ، فاصدق و أكن من الصالحين و ان هذان لساحران . . . » « 4 » اما واقع مطلب آن است كه غلط و خطا از خود سعيد است يا ناقل اين روايت ، آن‌چنان كه قبلا توضيح داديم . 4 - ابان بن عثمان هم نصب « المقيمين » را خطا مىدانست و در مقام توجيه آن مىگويد : كاتب پس از نوشتن ما قبل آن از املاءكننده پرسيد : چه بنويسم ؟ گفت : « الْمُقِيمِينَ الصَّلاةَ » كاتب هم آنچه گفته شده بود ، نوشت . . . « 5 » پاسخ ابان هم پاسخ هم نظران اوست كه قبلا بيان كرديم .

--> ( 1 ) تفسير كبير ، ج 11 ، ص 106 . و ج 22 ، ص 74 . و لباب التأويل ، ج 1 ، ص 422 . ( 2 ) غرائب القرآن در حاشيه طبرى ، ج 6 ، ص 23 . ( 3 ) الاتقان ، ج 1 ، ص 183 . تاريخ القرآن / آبيارى ، ص 121 . و التمهيد فى علوم القرآن ، ج 1 ، ص 321 و 322 به نقل از : المصاحف سجستانى ، ص 33 و 34 . ( 4 ) كشاف ، ج 1 ، ص 590 و به نقل از آن در : لباب التأويل ، ج 1 ، ص 422 . ( 5 ) تاريخ القرآن / آبيارى ، ص 120 . التمهيد ، ج 1 ، ص 321 و 322 هر دو به نقل از : المصاحف ، ص 33 و 34 و به نقل از : معالم التنزيل و لباب التأويل ، ج 1 ، ص 422 .