كرده‌اند « 1 » . 7 - عاصم مىخواند : « نجى المؤمنين » « 2 » با يك نون و تشديد « جيم » زجاج و فارسى اين قرائت را لحن و غلط مىدانند « 3 » . 8 - ابن به كار از ايوب از يحيى از ابن عامر ، اين قرائت را نقل مىكند : « ادرى أ قريب » با فتح « ياء » و افزودن « همزه » . اين قرائت يعقوب است به روايت زيد و ابو حاتم « 4 » . اجتهادات نادرست ديگرى در معنا و اعراب الف : از جمله خطاهاى اعرابى ناشى از اجتهادات باطل موارد زير مىباشند : 1 - از عروة بن زبير منقول است كه از عايشه دربارهء سه غلط و لحن راه يافته در قرآن پرسيد : 1 - « إِنْ هذانِ لَساحِرانِ » 2 - « وَ الْمُقِيمِينَ الصَّلاةَ وَ الْمُؤْتُونَ الزَّكاةَ » 3 - « إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هادُوا وَ الصَّابِئُونَ » . عايشه گفت : اى خواهرزاده ! اينها از خطاى كاتبان است كه در كتابت مصحف اشتباه كرده‌اند . سند اين روايت با شرط دو شيخ صحيح مىباشد « 5 » . در حالى كه خطا از خود عايشه است و مراد آيه را درك نكرده است و به قرائت صحيح ، دست نيافته است . 2 - از سعيد بن جبير منقول است كه : « و المقيمين الصلاة » را لحن و غلط كاتبان مىدانست . « 6 » شكى نيست كه سعيد در اين مورد به خطا رفته است . و عجيب آن كه

--> ( 1 ) التمهيد ، ج 2 ، ص 36 به نقل از : البحر المحيط ، ج 4 ، ص 360 . ( 2 ) سوره انبياء ، آيهء 88 . ( 3 ) التمهيد ، ج 2 ، ص 37 به نقل از : البحر المحيط ، ج 6 ، ص 335 . ( 4 ) النشر ، ج 1 ، ص 16 . ( 5 ) الاتقان ، ج 1 ، ص 182 . تاريخ القرآن / آبيارى ، ص 120 به نقل از : المصاحف ، ص 34 ، التمهيد في علوم القرآن ، ج 1 ، ص 318 - 319 به نقل از : المصاحف ، ص 23 و به نقل از : الانتصار باقلانى ، ص 184 . و تاويل مشكل القرآن / ابن قتيبه ص 25 و 26 . محاضرات الادباء ، ج 2 ، جزء 4 ، ص 435 . تفسير كبير ، ج 22 ، ص 74 . التسهيل لعلوم التنزيل ، ج 1 ، ص 173 ، 164 و 15 و رك : لباب التأويل ، ج 1 ، ص 422 . ( 6 ) الاتقان ، ج 1 ، ص 183 .