1 - عبد الرزاق در « المصنف » به « شريح » اين قرائت را نسبت مىدهد : « و أدوا الامانات إلى أهلها » « 1 » . حبيب الرحمن اعظمى بر اين سخن تعليق زده مىگويد اصل آيه اين است : أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ و من فكر مىكنم كتابت آيه به شكل غلط از اشتباهات ناسخان باشد . در « اخبار القضاة » آمده است كه سپس تلاوت كرد : إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ . . . « 1 » . 2 - « مجاهد » نقل مىكند كه : « به سراغ ابن عباس رفتم . وى را در حال پناه جستن به خدا ميان ركن و باب كعبه ديدم كه بر دست عكرمه - مولاى خود - تكيه زده بود . پرسيدم : آيا « ساحران تظاهرا » درست است يا « سحران » ؟ . ابن عباس پاسخى نداد عكرمه گفت : « ساحران تظاهرا » و من در پرسش كردن خيلى پيش رفتم « 3 » حبيب الرحمن بر پاسخ عكرمه تعليقى دارد به اين صورت : اين قرائت به ابن زبير هم نسبت داده شده است . آن طور كه « المجمع » به اسناد طبرانى نقل مىكند . ليكن « ازرقى » مىگويد : « سحوان » مصحح كتاب مىگويد : در نسخه ديگرى « ساحران » آمده است . . . » « 4 » . همان‌طوركه مشاهده مىكنيد در نقل يك كلمه چندين اختلاف است . و اين مؤيد سخن ما و شاهد بر مقال ما مىباشد . 3 - قرائت ابو بكر و ابن مسعود در آيهء : وَ جاءَتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ اين است : و جاءت سكرة الحق بالموت « 5 » . قرطبى اين قرائت ابو بكر را ناشى از فراموشى مىداند نه قرائت خاص . از ابو بكر دو روايت نقل شده است : الف - موافق مصحف است و به همان عمل مىكنيم . ب - مخالف مصحف است و رد شده است . اين روايت را بايد نتيجهء فراموشى

--> ( 1 ) المصنف عبد الرزاق ، ج 8 ، ص 305 . در متن و حاشيه . ( 3 ) المصنف عبد الرزاق ، ج 5 ، ص 75 . در حاشيه اين كتاب آمده است : از رقى اين مطلب را از جدش از ابن عيينة از حميد بن قيس 1 / 238 نقل مىكند . ( 4 ) المصنف عبد الرزاق ، ج 5 ، حاشيه ، ص 75 . ( 5 ) الجامع لاحكام القرآن ، ج 17 ، ص 12 و 13 . البرهان زركشى ، ج 1 ، ص 335 و 215 . التبيان ، ج 1 ، ص 998 . الاتقان ، ج 1 ، ص 46 . مناهل العرفان ، ج 1 ، ص 164 . التمهيد فى علوم القرآن ، ج 2 ، ص 112 . به نقل از : القراءات الشاذة ، ص 144 . محاضرات الادباء ، ج 2 ، جزء 4 ، ص 434 . فتح البارى ، ج 9 ، ص 25 . و النشر ، ج 1 ، ص 26 و 27 .